Skip to content

Free Grade 7 Afrikaans lesson: Werkwoorde

Die werkwoord-reëls vir die Senior Fase. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 6
What you will learn
  • Onderskei selfstandige werkwoorde, hulpwerkwoorde en koppelwerkwoorde.
  • Benoem hulpwerkwoorde van tyd, van wyse en van die lydende vorm.
  • Ken die verskil tussen skeibare en onskeibare deeltjiewerkwoorde en skryf hulle reg in elke tyd.
  • Gebruik die infinitief reg, ook met deeltjiewerkwoorde.
  • Gebruik teenwoordige en verlede deelwoorde, ook die sterk vorme in vaste verbindings.

Koppelwerkwoorde

’n Koppelwerkwoord beskryf nie ’n handeling nie. Dit koppel die onderwerp aan ’n woord wat iets oor die onderwerp sê: wie of hoe die onderwerp is.

Die belangrikste koppelwerkwoorde: is, was, word, lyk, blyk, heet, skyn, bly.

  • Die toets is moeilik.toets = moeilik
  • My oupa word tagtig.oupa = tagtig
  • Jy lyk moeg.jy = moeg
  • Sy nuwe hond heet Rover.hond = Rover
Rule

Toets: kan jy die werkwoord met is vervang sonder dat die sin onsin word? En sê die woord ná die werkwoord iets oor die onderwerp? Dan is dit ’n koppelwerkwoord.

Watch out

Dieselfde woord kan ’n ander rol speel. Die huis word geverf. → hulpwerkwoord (lydende vorm). Hulle bly in George. → selfstandige werkwoord (woon). Hulle bly stil. → koppelwerkwoord.

Practise · Tap and try

Vind die koppelwerkwoord

Lees wat jy moet soek. Tik op die regte woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Soorte hulpwerkwoorde

Hulpwerkwoorde help die selfstandige werkwoord. Ons deel hulle in drie groepe in.

SoortWoordeVoorbeeld
van tydhet, salSy het gewen. Ons sal wen.
van wyse (modaal)kan, kon, mag, moet, moes, wil, wou, souJy moet luister.
van die lydende vormword, isDie venster word gewas.
Die venster is gewas.
Rule

Van tyd: wys wanneer. Van wyse: wys hoe moontlik, nodig of gewens iets is. Van die lydende vorm: die onderwerp ondergaan die handeling.

Practise · Tap and try

Watter soort hulpwerkwoord?

Kyk na die vet woord. Kies die soort.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Skeibare en onskeibare deeltjiewerkwoorde

’n Deeltjiewerkwoord bestaan uit ’n deeltjie (op, aan, in, oor, onder, voor …) en ’n werkwoord.

Skeibaar: die deeltjie skei in die teenwoordige tyd van die werkwoord af. Onskeibaar: die deeltjie bly altyd vas.

Skeibaar: aantrekOnskeibaar: onderteken
TeenwoordigEk trek my baadjie aan.Ek onderteken die brief.
VerledeEk het my baadjie aangetrek.Ek het die brief onderteken.
Infinitiefom my baadjie aan te trekom die brief te onderteken
Rule

Luister na die klem. Klem op die deeltjie (ÁAntrek) → skeibaar, en ge- kom in die middel. Klem op die werkwoord (onderTÉken) → onskeibaar, en daar is geen ge- nie.

Watch out

Party werkwoorde is albei, met ’n ander betekenis! Dit kom gereeld voor. (vóórkom = gebeur) · Ons voorkom ongelukke. (voorkóm = keer dat dit gebeur).

Practise · Tap and try

Skeibaar of onskeibaar?

Kies die sin wat reg is.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Tye: die moeilike gevalle

Die tye self is bekend: het + ge- vir die verlede en sal vir die toekoms. In Graad 7 word jy getoets op die gevalle wat anders werk.

TeenwoordigVerledeLet op
Ek is moeg.Ek was moeg.is → was
Ek het ’n fiets.Ek het ’n fiets gehad.het (besit) → het … gehad
Sy word kwaad.Sy het kwaad geword.koppelwerkwoord word → het … geword
Ek kan nie kom nie.Ek kon nie kom nie.modaal: net die hulpwerkwoord verander
Dit verbaas my.Dit het my verbaas.ver-: geen ekstra ge- nie
Rule

In ’n bysin (ná dat, omdat, toe, wat) skuif al die werkwoorde na die einde: Ek weet dat hy die werk gedoen het.

Practise · Tap and try

Verander na die verlede tyd

Kies die sin wat reg is.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die infinitief

Die infinitief kom in twee vorme: om … te + werkwoord, en net te + werkwoord ná sekere werkwoorde.

VormWanneer?Voorbeeld
om … teom ’n doel of rede te geeHy oefen om fiks te bly.
tená behoort, hoef, skyn, blyk, probeer, beginDit skyn reg te wees.
Jy hoef nie te wag nie.
deeltjiewerkwoordte tussen deeltjie en werkwoordom vroeg op te staan
Rule

Die werkwoord in die infinitief staan altyd aan die einde en kry nooit ge- nie.

Practise · Tap and try

Kies die regte infinitief

Kies die sin wat reg is.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Deelwoorde

Teenwoordige deelwoord: werkwoord + -ende of -end. Verlede deelwoord: ge-vorm.

Party werkwoorde het ’n sterk verlede deelwoord wat ons veral as byvoeglike naamwoord en in vaste verbindings gebruik.

WerkwoordGewone (swak) vormSterk vorm
breekDie koppie is gebreek.’n gebroke hart
sluitDie deur is gesluit.’n geslote vraag
verloorEk het my pen verloor.die verlore skaap
sinkDie skip het gesink.’n gesonke skip
Rule

Swak vorm: in die verlede tyd en lydende vorm (is gebreek). Sterk vorm: voor ’n naamwoord, veral as die betekenis figuurlik of vas is (’n gebroke hart).
Die -end-vorm kan ook sê hoe: Sy kom laggend in.

Practise · Tap and try

Kies die regte deelwoord

Kies die vorm wat in die sin pas.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Benoem
    1.

    Benoem die soort werkwoord wat onderstreep is:
    Die kos lyk heerlik, maar dit is nog nie gaar nie. (2)

    Show the answer

    Answer: lyk: koppelwerkwoord · is: koppelwerkwoord

    Marks: 1 punt elk. Albei koppel die onderwerp aan ’n beskrywing (heerlik, gaar).

  2. Benoem
    2.

    Watter soort hulpwerkwoord is word?
    Die nuwe biblioteek word volgende week geopen. (1)

    Show the answer

    Answer: Hulpwerkwoord van die lydende vorm

    Marks: 1 punt.

  3. Verander die tyd
    3.

    Herskryf in die verlede tyd:
    Die skeidsregter oortree self die reëls en die toeskouers word kwaad. (3)

    Show the answer
    1. Oortree is onskeibaar: het … oortree (geen ge-).
    2. Koppelwerkwoord word: het … geword.

    Answer: Die skeidsregter het self die reëls oortree en die toeskouers het kwaad geword.

    Marks: 1 punt vir het … oortree, 1 punt vir het … geword, 1 punt vir die woordorde.

  4. Infinitief
    4.

    Voltooi met die regte vorm van die werkwoord tussen hakies:
    Jy hoef nie so vroeg (opstaan) nie. (1)

    Show the answer

    Answer: Jy hoef nie so vroeg op te staan nie.

    Marks: 1 punt vir op te staan.

  5. Deelwoord
    5.

    Gee die regte vorm van die woord tussen hakies:
    Die (verloor) hond is eindelik gevind. (1)

    Show the answer

    Answer: verlore

    Marks: 1 punt. Die sterk vorm voor ’n naamwoord.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Koppelwerkwoorde (is, was, word, lyk, blyk, heet, skyn, bly) koppel die onderwerp aan ’n beskrywing.
  • Hulpwerkwoorde van tyd (het, sal), van wyse (kan, moet, wil …) en van die lydende vorm (word, is).
  • Skeibaar: Ek trek aan · het aangetrek · om aan te trek. Onskeibaar: Ek onderteken · het onderteken · om te onderteken.
  • word (koppel) → het … geword · het (besit) → het … gehad · in ’n bysin skuif die werkwoorde na die einde.
  • Net te ná behoort, hoef, skyn, blyk. Sterk deelwoorde (gebroke, geslote, verlore) voor ’n naamwoord.
Watch out!5 easy mistakes
  • Not: Die span het die probleem oorgekom. But: Die span het die probleem oorkom (onskeibaar).
  • Not: om die lig te afskakel But: om die lig af te skakel
  • Not: Sy was kwaad geword. But: Sy het kwaad geword.
  • Not: Dit blyk om waar te wees. But: Dit blyk waar te wees.
  • Not: ’n gebreekte hart But: ’n gebroke hart (figuurlik)
What the exam asks4 question types
  • Benoem die soort werkwoord selfstandig, hulp (van tyd, wyse of lydende vorm) of koppel.
  • Herskryf in die verlede of toekomende tyd met deeltjiewerkwoorde, koppelwerkwoorde en bysinne.
  • Voltooi met die regte vorm van die werkwoord tussen hakies: infinitief of deelwoord.
  • Skeibaar of onskeibaar soms met ’n sin om die verskil in betekenis te wys.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Werkwoorde in the Grade 7 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 7 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF