Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 7 › Selfstandige naamwoorde

Free Grade 7 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde

Die naamwoord-reëls vir die Senior Fase. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 6
What you will learn
  • Benoem al die soorte selfstandige naamwoorde, ook soortname sonder meervoud.
  • Vorm selfstandige naamwoorde van werkwoorde en byvoeglike naamwoorde met agtervoegsels.
  • Vorm persoonsname: die naam van iemand wat iets doen.
  • Gebruik versamelname en skryf samestellings met of sonder koppelteken.
  • Herken werkwoorde en byvoeglike naamwoorde wat as selfstandige naamwoord gebruik word.

Die soorte en hul kenmerke

Kyk na die kenmerke om die soort te bepaal, nie net na die betekenis nie.

SoortKenmerkVoorbeelde
eienaameie naam, hoofletter, gewoonlik geen meervoudNonhlanhla, Gauteng
soortnaamgewone naam, het meervoud en verkleininghuis – huise – huisie
abstrakte s.nw.gevoel, idee, eienskap of toestandjaloesie, armoede, hoop
versamelnaameen woord vir ’n groep’n skool visse, ’n span osse
soortname sonder meervoudstowwe en sommige abstrakte begrippesilwer, gars, onkunde
Rule

Toets vir ’n meervoud en verkleinwoord: huis → huise, huisie werk; gars → garse werk nie. Dan is dit ’n soortnaam sonder meervoud.

Practise · Tap and try

Watter soort?

Kies die beste antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Afleidings: van werkwoord en byvoeglike naamwoord na naamwoord

’n Afleiding is ’n nuwe woord wat met ’n voor- of agtervoegsel gevorm word. Baie selfstandige naamwoorde is afleidings.

AgtervoegselBasiswoordAfleiding
-ingontwikkel, uitvindontwikkeling, uitvinding
-heidswak, eensaamswakheid, eensaamheid
-tehoog, swaarhoogte, swaarte
-skapgereed, vyandgereedskap, vyandskap
-selvoed, raaivoedsel, raaisel
-nisgetuig, gebeurgetuienis, gebeurtenis
-erybak, boerbakkery, boerdery
Rule

Abstrakte naamwoorde staan dikwels met die lidwoord die, waar Engels niks gebruik nie: Die lewe is kosbaar. Die tyd vlieg.

Watch out

Let op klankveranderings: hoog → hoogte, maar lank → lengte, groot → grootte (dubbel t), breed → breedte.

Practise · Tap and try

Vorm die naamwoord

Kies die regte afleiding.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Persoonsname

Ons vorm die naam van ’n persoon wat iets doen of iets is, met ’n agtervoegsel.

AgtervoegselVan…Persoonsnaam
-erskryf, lees, wenskrywer, leser, wenner
-aarleer, wandelleraar, wandelaar
-enaarkunskunstenaar
-iertuin, skooltuinier, skolier
-lingleer, vreemdleerling, vreemdeling
-iskitaar, pianokitaris, pianis
Rule

Let op spelling: ’n kort klank kry ’n dubbele medeklinker (wen → wenner); ’n lang klank kry een klinker (lees → leser); f word w (skryf → skrywer).

Watch out

Die vroulike vorme (skryfster, leerder …) kom in die les oor geslag.

Practise · Tap and try

Wie doen dit?

Kies die regte persoonsnaam.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Versamelname: brei jou woordeskat uit

In Graad 7 word jy getoets op minder bekende versamelname. Leer hulle in pare.

Versamelnaamvan…
’n skoolvisse
’n spanosse
’n troepbobbejane
’n vlugvoëls
’n kuddeolifante
’n orkesmusikante
’n gehoorluisteraars
’n bemanningvan ’n skip of vliegtuig
’n vlootskepe
’n bossleutels
Rule

’n Versamelnaam is self enkelvoud: ’n swerm, twee swerms. Die groep daarna staan in die meervoud: ’n swerm bye.

Practise · Tap and try

Vind die versamelnaam

Tik op die woord wat ’n hele groep noem.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Samestellings: een woord of met ’n koppelteken?

’n Samestelling word gewoonlik as een woord geskryf: broeksak, reënboog, tafeldoek. In sekere gevalle kom daar ’n koppelteken tussen die dele.

Koppelteken wanneer…Voorbeelde
’n eienaam van meer as een woord + soortnaamNelson Mandela-brug
twee klinkers wat verkeerd gelees kan wordsee-eend, radio-omroeper
’n letter, syfer of afkorting + naamwoordA-span, 4x4-voertuig, SMS-boodskap
Rule

Geen koppelteken nie by gewone samestellings, ook nie as dit lank is nie: skoolsportbyeenkoms, verjaarsdagpartytjie.

Practise · Tap and try

Skryf die samestelling reg

Kies die regte spelling.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Ander woordsoorte as selfstandige naamwoord

Werkwoorde en byvoeglike naamwoorde kan as selfstandige naamwoord optree. Dan staan daar gewoonlik ’n lidwoord voor.

BasiswoordAs selfstandige naamwoord
arm, ryk (byvoeglike naamwoord)Die armes en die rykes het dieselfde regte.
siek (byvoeglike naamwoord)Die verpleegster sorg vir die siekes.
eet (werkwoord)Die eet van te veel suiker is ongesond.
nuut (byvoeglike naamwoord)Die nuwe is al van die skoene af.
Rule

Byvoeglike naamwoord vir mense as groep: die + byvoeglike naamwoord + -s/-es: die armes, die rykes, die siekes. Vir ’n eienskap: die + byvoeglike naamwoord + -e: die nuwe, die goeie.

Practise · Tap and try

Watter woordsoort hier?

Kyk na die vet woord in die sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Benoem
    1.

    Benoem die soort selfstandige naamwoord wat onderstreep is:
    Die orkes se passie het die gehoor in Pretoria beïndruk. (4)

    Show the answer

    Answer: orkes: versamelnaam · passie: abstrakte s.nw. · gehoor: versamelnaam · Pretoria: eienaam

    Marks: 1 punt elk.

  2. Afleiding
    2.

    Vorm selfstandige naamwoorde van die woorde tussen hakies:
    Die (ontdek) van die (groot) van die heelal het die wêreld verbaas. (2)

    Show the answer

    Answer: Die ontdekking van die grootte van die heelal het die wêreld verbaas.

    Marks: 1 punt elk; grootte met twee t’s.

  3. Persoonsnaam
    3.

    Gee die naam van die persoon:
    a) iemand wat bak · b) iemand wat ’n boek skryf (2)

    Show the answer

    Answer: a) bakker · b) skrywer

    Marks: 1 punt elk.

  4. Lidwoord
    4.

    Waarom gebruik ons die in die sin? Die geduld van die onderwyser is bewonderenswaardig. (1)

    Show the answer

    Answer: Abstrakte selfstandige naamwoorde word dikwels met die bepaalde lidwoord die gebruik.

    Marks: 1 punt.

  5. Spelling
    5.

    Skryf reg:
    Die radio omroeper het oor die see eende berig. (2)

    Show the answer

    Answer: Die radio-omroeper het oor die see-eende berig.

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Soorte: eienaam, soortnaam, abstrakte s.nw., versamelnaam en soortname sonder meervoud (silwer, gars, onkunde).
  • Afleidings met -ing, -heid, -te, -skap, -sel, -nis, -ery: ontwikkeling, swakheid, grootte, gereedskap, voedsel, getuienis, bakkery.
  • Persoonsname met -er, -aar, -enaar, -ier, -ling, -is: wenner, leraar, kunstenaar, skolier, leerling, pianis.
  • Abstrakte s.nw. staan dikwels met die: Die lewe is kosbaar.
  • Samestellings is een woord, maar kry ’n koppelteken by klinkerbotsing, letters en syfers, en eiename van meer as een woord.
Watch out!5 easy mistakes
  • Not: grote van die huis But: grootte van die huis
  • Not: die wener But: die wenner
  • Not: skoolier But: skolier
  • Not: seeeend But: see-eend
  • Not: Lewe is kosbaar. But: Die lewe is kosbaar.
What the exam asks4 question types
  • Benoem die soort vir drie of vier onderstreepte woorde in ’n sin.
  • Vorm ’n selfstandige naamwoord van ’n werkwoord of byvoeglike naamwoord tussen hakies.
  • Gee die persoonsnaam vir iemand wat iets doen.
  • Verduidelik waarom die voor ’n abstrakte s.nw. staan, of korrigeer die spelling van ’n samestelling.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 7 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 7 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF