Free Grade 7 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde
Die naamwoord-reëls vir die Senior Fase. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Benoem al die soorte selfstandige naamwoorde, ook soortname sonder meervoud.
- Vorm selfstandige naamwoorde van werkwoorde en byvoeglike naamwoorde met agtervoegsels.
- Vorm persoonsname: die naam van iemand wat iets doen.
- Gebruik versamelname en skryf samestellings met of sonder koppelteken.
- Herken werkwoorde en byvoeglike naamwoorde wat as selfstandige naamwoord gebruik word.
Die soorte en hul kenmerke
Kyk na die kenmerke om die soort te bepaal, nie net na die betekenis nie.
| Soort | Kenmerk | Voorbeelde |
|---|---|---|
| eienaam | eie naam, hoofletter, gewoonlik geen meervoud | Nonhlanhla, Gauteng |
| soortnaam | gewone naam, het meervoud en verkleining | huis – huise – huisie |
| abstrakte s.nw. | gevoel, idee, eienskap of toestand | jaloesie, armoede, hoop |
| versamelnaam | een woord vir ’n groep | ’n skool visse, ’n span osse |
| soortname sonder meervoud | stowwe en sommige abstrakte begrippe | silwer, gars, onkunde |
Toets vir ’n meervoud en verkleinwoord: huis → huise, huisie werk; gars → garse werk nie. Dan is dit ’n soortnaam sonder meervoud.
Watter soort?
Kies die beste antwoord.
Afleidings: van werkwoord en byvoeglike naamwoord na naamwoord
’n Afleiding is ’n nuwe woord wat met ’n voor- of agtervoegsel gevorm word. Baie selfstandige naamwoorde is afleidings.
| Agtervoegsel | Basiswoord | Afleiding |
|---|---|---|
| -ing | ontwikkel, uitvind | ontwikkeling, uitvinding |
| -heid | swak, eensaam | swakheid, eensaamheid |
| -te | hoog, swaar | hoogte, swaarte |
| -skap | gereed, vyand | gereedskap, vyandskap |
| -sel | voed, raai | voedsel, raaisel |
| -nis | getuig, gebeur | getuienis, gebeurtenis |
| -ery | bak, boer | bakkery, boerdery |
Abstrakte naamwoorde staan dikwels met die lidwoord die, waar Engels niks gebruik nie: Die lewe is kosbaar. Die tyd vlieg.
Let op klankveranderings: hoog → hoogte, maar lank → lengte, groot → grootte (dubbel t), breed → breedte.
Vorm die naamwoord
Kies die regte afleiding.
Persoonsname
Ons vorm die naam van ’n persoon wat iets doen of iets is, met ’n agtervoegsel.
| Agtervoegsel | Van… | Persoonsnaam |
|---|---|---|
| -er | skryf, lees, wen | skrywer, leser, wenner |
| -aar | leer, wandel | leraar, wandelaar |
| -enaar | kuns | kunstenaar |
| -ier | tuin, skool | tuinier, skolier |
| -ling | leer, vreemd | leerling, vreemdeling |
| -is | kitaar, piano | kitaris, pianis |
Let op spelling: ’n kort klank kry ’n dubbele medeklinker (wen → wenner); ’n lang klank kry een klinker (lees → leser); f word w (skryf → skrywer).
Die vroulike vorme (skryfster, leerder …) kom in die les oor geslag.
Wie doen dit?
Kies die regte persoonsnaam.
Versamelname: brei jou woordeskat uit
In Graad 7 word jy getoets op minder bekende versamelname. Leer hulle in pare.
| Versamelnaam | van… |
|---|---|
| ’n skool | visse |
| ’n span | osse |
| ’n troep | bobbejane |
| ’n vlug | voëls |
| ’n kudde | olifante |
| ’n orkes | musikante |
| ’n gehoor | luisteraars |
| ’n bemanning | van ’n skip of vliegtuig |
| ’n vloot | skepe |
| ’n bos | sleutels |
’n Versamelnaam is self enkelvoud: ’n swerm, twee swerms. Die groep daarna staan in die meervoud: ’n swerm bye.
Vind die versamelnaam
Tik op die woord wat ’n hele groep noem.
Samestellings: een woord of met ’n koppelteken?
’n Samestelling word gewoonlik as een woord geskryf: broeksak, reënboog, tafeldoek. In sekere gevalle kom daar ’n koppelteken tussen die dele.
| Koppelteken wanneer… | Voorbeelde |
|---|---|
| ’n eienaam van meer as een woord + soortnaam | Nelson Mandela-brug |
| twee klinkers wat verkeerd gelees kan word | see-eend, radio-omroeper |
| ’n letter, syfer of afkorting + naamwoord | A-span, 4x4-voertuig, SMS-boodskap |
Geen koppelteken nie by gewone samestellings, ook nie as dit lank is nie: skoolsportbyeenkoms, verjaarsdagpartytjie.
Skryf die samestelling reg
Kies die regte spelling.
Ander woordsoorte as selfstandige naamwoord
Werkwoorde en byvoeglike naamwoorde kan as selfstandige naamwoord optree. Dan staan daar gewoonlik ’n lidwoord voor.
| Basiswoord | As selfstandige naamwoord |
|---|---|
| arm, ryk (byvoeglike naamwoord) | Die armes en die rykes het dieselfde regte. |
| siek (byvoeglike naamwoord) | Die verpleegster sorg vir die siekes. |
| eet (werkwoord) | Die eet van te veel suiker is ongesond. |
| nuut (byvoeglike naamwoord) | Die nuwe is al van die skoene af. |
Byvoeglike naamwoord vir mense as groep: die + byvoeglike naamwoord + -s/-es: die armes, die rykes, die siekes. Vir ’n eienskap: die + byvoeglike naamwoord + -e: die nuwe, die goeie.
Watter woordsoort hier?
Kyk na die vet woord in die sin.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Benoem1.
Benoem die soort selfstandige naamwoord wat onderstreep is:
Die orkes se passie het die gehoor in Pretoria beïndruk. (4)Show the answer
Answer: orkes: versamelnaam · passie: abstrakte s.nw. · gehoor: versamelnaam · Pretoria: eienaam
Marks: 1 punt elk.
- Afleiding2.
Vorm selfstandige naamwoorde van die woorde tussen hakies:
Die (ontdek) van die (groot) van die heelal het die wêreld verbaas. (2)Show the answer
Answer: Die ontdekking van die grootte van die heelal het die wêreld verbaas.
Marks: 1 punt elk; grootte met twee t’s.
- Persoonsnaam3.
Gee die naam van die persoon:
a) iemand wat bak · b) iemand wat ’n boek skryf (2)Show the answer
Answer: a) bakker · b) skrywer
Marks: 1 punt elk.
- Lidwoord4.
Waarom gebruik ons die in die sin? Die geduld van die onderwyser is bewonderenswaardig. (1)
Show the answer
Answer: Abstrakte selfstandige naamwoorde word dikwels met die bepaalde lidwoord die gebruik.
Marks: 1 punt.
- Spelling5.
Skryf reg:
Die radio omroeper het oor die see eende berig. (2)Show the answer
Answer: Die radio-omroeper het oor die see-eende berig.
Marks: 1 punt elk.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Soorte: eienaam, soortnaam, abstrakte s.nw., versamelnaam en soortname sonder meervoud (silwer, gars, onkunde).
- Afleidings met -ing, -heid, -te, -skap, -sel, -nis, -ery: ontwikkeling, swakheid, grootte, gereedskap, voedsel, getuienis, bakkery.
- Persoonsname met -er, -aar, -enaar, -ier, -ling, -is: wenner, leraar, kunstenaar, skolier, leerling, pianis.
- Abstrakte s.nw. staan dikwels met die: Die lewe is kosbaar.
- Samestellings is een woord, maar kry ’n koppelteken by klinkerbotsing, letters en syfers, en eiename van meer as een woord.
Watch out!5 easy mistakes
- Not: grote van die huis But: grootte van die huis
- Not: die wener But: die wenner
- Not: skoolier But: skolier
- Not: seeeend But: see-eend
- Not: Lewe is kosbaar. But: Die lewe is kosbaar.
What the exam asks4 question types
- Benoem die soort vir drie of vier onderstreepte woorde in ’n sin.
- Vorm ’n selfstandige naamwoord van ’n werkwoord of byvoeglike naamwoord tussen hakies.
- Gee die persoonsnaam vir iemand wat iets doen.
- Verduidelik waarom die voor ’n abstrakte s.nw. staan, of korrigeer die spelling van ’n samestelling.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 7 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 7 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

