Free Grade 6 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde
Bou voort op wat jy in Graad 4 en 5 geleer het. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Sorteer selfstandige naamwoorde in soortname, eiename, versamelname, abstrakte naamwoorde en massaname.
- Herken strikvrae, soos bakker teenoor Bakker.
- Vorm abstrakte selfstandige naamwoorde met agtervoegsels.
- Ken die hoofwoord in ’n samestelling.
- Herken ander woorde wat as selfstandige naamwoord gebruik word.
Vyf soorte selfstandige naamwoorde
Jy ken reeds soortname, eiename, versamelname en abstrakte naamwoorde. Daar is nog ’n groep: massaname, die name van stowwe wat jy nie kan tel nie.
| Soort | Kenmerk | Voorbeelde |
|---|---|---|
| soortnaam | gewone naam; het ’n meervoud en ’n verkleinwoord | appel – appels – appeltjie |
| eienaam | eie naam; hoofletter | Mpumalanga, Zola |
| versamelnaam | naam vir ’n groep | ’n vloot … ’n span … ’n skare |
| abstrakte s.nw. | gevoel, idee of eienskap | trots, kennis, vertroue |
| massanaam | stof wat jy nie tel nie; gewoonlik geen meervoud | meel, goud, melk |
Werk in hierdie volgorde: hoofletter/eie naam? → eienaam. Groep? → versamelnaam. Kan jy dit nie aanraak nie? → abstrak. ’n Stof wat jy nie tel nie? → massanaam. Anders → soortnaam.
Sorteer die naamwoord
Kies die soort selfstandige naamwoord.
Strikvrae: dieselfde woord, ander soort
Party woorde kan in een sin ’n soortnaam wees en in ’n ander sin ’n eienaam of ’n versamelnaam. Kyk altyd na die sin en die hoofletter.
| Sin | Soort |
|---|---|
| Die bakker bak vars brood. | soortnaam: ’n beroep |
| Mnr. Bakker is ons buurman. | eienaam: ’n van |
| Ek loop elke oggend skool toe. | soortnaam: ’n plek |
| ’n Skool visse swem verby. | versamelnaam: ’n groep |
| Die skilpad loop stadig. | soortnaam: ’n dier |
| Ons kat se naam is Skilpad. | eienaam: die naam van een bepaalde kat |
Die hoofletter in die middel van ’n sin wys gewoonlik op ’n eienaam. Die woorde rondom die naamwoord wys of dit ’n groep is.
Watter soort in hierdie sin?
Kyk na die vet woord in die sin.
Abstrakte selfstandige naamwoorde vorm
Ons vorm baie abstrakte naamwoorde deur ’n agtervoegsel agter ’n byvoeglike naamwoord, werkwoord of naamwoord te sit.
| Agtervoegsel | Van… | Abstrakte s.nw. |
|---|---|---|
| -heid | eerlik, vry, dankbaar | eerlikheid, vryheid, dankbaarheid |
| -skap | vriend, bly, vyand | vriendskap, blydskap, vyandskap |
| -te | lank, diep, warm | lengte, diepte, warmte |
| -ing | ontmoet, verbeter, verander | ontmoeting, verbetering, verandering |
| -nis | ken, gebeur | kennis, gebeurtenis |
| -de | lief | liefde |
Let op die spelling: lank → lengte (die klinker verander), bly → blydskap (’n d kom by).
Moenie twee agtervoegsels opmekaar sit nie: nie eerlikheidskap nie. En moenie ’n woord uitdink nie: vriend → vriendskap, nie vriendheid nie.
Vorm die abstrakte naamwoord
Kies die regte vorm.
Samestellings en hul hoofwoord
In ’n samestelling is die laaste deel die hoofwoord. Die eerste deel sê watter soort of waarvoor.
| Samestelling | Hoofwoord | Betekenis |
|---|---|---|
| boomhuis | huis | ’n huis in ’n boom |
| huisboom | boom | ’n boom by die huis |
| skooltas | tas | ’n tas vir die skool |
| sonkrag | krag | krag van die son |
Die hoofwoord bepaal ook die meervoud en die verkleinwoord: boomhuise, boomhuisie.
Vind die samestelling
Tik op elke samestelling in die sin.
Ander woorde as selfstandige naamwoord
’n Werkwoord of byvoeglike naamwoord kan soms as selfstandige naamwoord gebruik word. Dan staan daar gewoonlik die voor.
| Gewone gebruik | As selfstandige naamwoord |
|---|---|
| Ons swem elke dag. (werkwoord) | Die swem was lekker. |
| Die kos is goed. (byvoeglike naamwoord) | Hy sien altyd die goeie in mense raak. |
| Ek lees ’n boek. (werkwoord) | Die lees van boeke help jou spel. |
Vra: werk die woord in hierdie sin soos ’n naam? Kan dit die onderwerp of voorwerp wees? Dan is dit hier ’n selfstandige naamwoord.
Watter woordsoort hier?
Kyk na die vet woord in die sin.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Sorteer1.
Sorteer die woorde in ’n tabel met die opskrifte soortnaam, eienaam, versamelnaam, abstrakte s.nw.:
trop · Bloemfontein · geduld · hoed (4)Show the answer
Answer: soortnaam: hoed · eienaam: Bloemfontein · versamelnaam: trop · abstrakte s.nw.: geduld
Marks: 1 punt elk.
- Benoem2.
Watter soort selfstandige naamwoord is die onderstreepte woord? Gee ’n rede.
Mev. Visser verkoop vis by die mark. (2)Show the answer
Answer: Eienaam, want Visser is hier ’n van en begin met ’n hoofletter.
Marks: 1 punt vir die soort, 1 punt vir die rede.
- Vorm3.
Vorm abstrakte selfstandige naamwoorde van die woorde tussen hakies:
Die (lank) van die (vriend) tussen hulle is merkwaardig. (2)Show the answer
Answer: Die lengte van die vriendskap tussen hulle is merkwaardig.
Marks: 1 punt elk.
- Samestelling4.
Gee die meervoud en die verkleinwoord van boomhuis. (2)
Show the answer
Answer: boomhuise · boomhuisie
Marks: 1 punt elk. Die hoofwoord huis verander.
- Woordsoort5.
Watter woordsoort is die onderstreepte woord?
Die lag van die baba laat almal glimlag. (1)Show the answer
Answer: Selfstandige naamwoord
Marks: 1 punt. Hier word lag as naam gebruik.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Vyf soorte: soortnaam, eienaam, versamelnaam, abstrakte s.nw. en massanaam.
- Dieselfde woord kan ’n ander soort wees: bakker (beroep) teenoor Bakker (van).
- Abstrakte s.nw. vorm met -heid, -skap, -te, -ing, -nis: eerlikheid, vriendskap, lengte, ontmoeting, kennis.
- In ’n samestelling is die laaste deel die hoofwoord; dit kry die meervoud en verkleining.
- Met die voor kan ’n werkwoord as selfstandige naamwoord werk: Die swem was lekker.
Watch out!5 easy mistakes
- Not: vriendheid But: vriendskap
- Not: langte But: lengte
- Not: blyskap But: blydskap
- Not: voetbalsspelers / voetebalspeler But: voetbalspelers
- Not: In “Die lag van die baba” is lag ’n werkwoord. But: Hier is lag ’n selfstandige naamwoord.
What the exam asks4 question types
- Sorteer naamwoorde in ’n tabel volgens soort.
- Benoem en motiveer soms met ’n strikwoord soos ’n van of ’n versamelnaam.
- Vorm abstrakte selfstandige naamwoorde uit woorde tussen hakies.
- Gee die woordsoort van ’n onderstreepte woord in ’n sin.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 5 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 6 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 6 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

