Free Grade 6 Afrikaans lesson: Samestellings, afleidings en afkortings
Bou voort op Graad 4 en 5. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Ken die betekenis van be-, ver- en ont-.
- Spel afleidings met dubbel letters: onnodig, doelloos.
- Herken samestellings wat effens verander: samewerking.
- Gebruik afkortings soos o.a., e.a., p.a. en t.o.v.
- Lees afkortings hardop as die volle woorde.
Voorvoegsels be-, ver-, ont-
Hierdie voorvoegsels verander die betekenis van werkwoorde.
| Voorvoegsel | Betekenis | Voorbeelde |
|---|---|---|
| be- | maak dat iets gebeur met … | skilder → beskilder, plant → beplant |
| ver- | verander of verkeerd | koop → verkoop, dwaal → verdwaal |
| ont- | weg of los | snap → ontsnap, sluit → ontsluit |
Nie elke woord wat met ver begin, het ’n voorvoegsel nie: vere is die meervoud van veer.
Kies
Kies die regte antwoord.
Dubbel letters
As die voegsel en die woord dieselfde letter langs mekaar het, skryf jy albei.
| Dele | Woord |
|---|---|
| on + nodig | onnodig |
| doel + loos | doelloos |
| ver + ras | verras |
| on + natuurlik | onnatuurlik |
Moenie ’n letter laat val nie: onnodig, nie onodig nie.
Spel reg
Kies die regte spelling.
Samestellings wat verander
Party woorde verander effens as hulle saamgestel of afgelei word.
| Dele | Woord |
|---|---|
| saam + werk + -ing | samewerking |
| bly + -skap | blydskap |
| sien + -baar | sigbaar |
| hulp + -loos | hulpeloos |
Twyfel jy? Kyk in die woordeboek.
Kies
Kies die regte woord.
Meer afkortings
Elke woord in die volle vorm kry ’n kleinletter en ’n punt.
| Afkorting | Volle vorm |
|---|---|
| o.a. | onder andere |
| e.a. | en ander |
| p.a. | per adres |
| t.o.v. | ten opsigte van |
| d.w.s. | dit wil sê |
| ens. | ensovoorts |
Lees afkortings hardop as die volle woorde: o.a. 3 kg lees jy as “onder andere drie kilogram”.
Kies
Kies die regte antwoord.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Voorvoegsels1.
Maak nuwe woorde en gee die betekenis:
a) ont + sluit · b) ver + dwaal (4)Show the answer
Answer: a) ontsluit: oopsluit · b) verdwaal: die pad kwyt raak
Marks: 1 punt vir die woord, 1 vir die betekenis.
- Spel2.
Spel reg:
a) on + nodig · b) doel + loos (2)Show the answer
Answer: a) onnodig · b) doelloos
Marks: 1 punt elk.
- Afkortings3.
Skryf die volle vorm:
a) d.w.s. · b) t.o.v. · c) ens. (3)Show the answer
Answer: a) dit wil sê · b) ten opsigte van · c) ensovoorts
Marks: 1 punt elk.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- be- (beplant), ver- (verkoop, verdwaal), ont- (ontsnap, ontsluit).
- Nie elke ver- is ’n voorvoegsel nie (vere).
- Dubbel letters: onnodig, doelloos, verras.
- samewerking, blydskap, sigbaar, hulpeloos.
- o.a., e.a., p.a., t.o.v., d.w.s., ens. Lees hulle as volle woorde.
Watch out!3 easy mistakes
- Not: onodig But: onnodig
- Not: saamwerking But: samewerking
- Not: ea. But: e.a.
What the exam asks3 question types
- Bou afleidings met be-, ver- en ont-.
- Spel afleidings met dubbel letters.
- Skryf die volle vorm van afkortings.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Samestellings, afleidings en afkortings in the Grade 6 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 6 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

