Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 6 › Samestellings, afleidings en afkortings

Free Grade 6 Afrikaans lesson: Samestellings, afleidings en afkortings

Bou voort op Graad 4 en 5. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 4
What you will learn
  • Ken die betekenis van be-, ver- en ont-.
  • Spel afleidings met dubbel letters: onnodig, doelloos.
  • Herken samestellings wat effens verander: samewerking.
  • Gebruik afkortings soos o.a., e.a., p.a. en t.o.v.
  • Lees afkortings hardop as die volle woorde.

Voorvoegsels be-, ver-, ont-

Hierdie voorvoegsels verander die betekenis van werkwoorde.

VoorvoegselBetekenisVoorbeelde
be-maak dat iets gebeur met …skilder → beskilder, plant → beplant
ver-verander of verkeerdkoop → verkoop, dwaal → verdwaal
ont-weg of lossnap → ontsnap, sluit → ontsluit
Rule

Nie elke woord wat met ver begin, het ’n voorvoegsel nie: vere is die meervoud van veer.

Practise · Tap and try

Kies

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Dubbel letters

As die voegsel en die woord dieselfde letter langs mekaar het, skryf jy albei.

DeleWoord
on + nodigonnodig
doel + loosdoelloos
ver + rasverras
on + natuurlikonnatuurlik
Rule

Moenie ’n letter laat val nie: onnodig, nie onodig nie.

Practise · Tap and try

Spel reg

Kies die regte spelling.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Samestellings wat verander

Party woorde verander effens as hulle saamgestel of afgelei word.

DeleWoord
saam + werk + -ingsamewerking
bly + -skapblydskap
sien + -baarsigbaar
hulp + -looshulpeloos
Rule

Twyfel jy? Kyk in die woordeboek.

Practise · Tap and try

Kies

Kies die regte woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Meer afkortings

Elke woord in die volle vorm kry ’n kleinletter en ’n punt.

AfkortingVolle vorm
o.a.onder andere
e.a.en ander
p.a.per adres
t.o.v.ten opsigte van
d.w.s.dit wil sê
ens.ensovoorts
Rule

Lees afkortings hardop as die volle woorde: o.a. 3 kg lees jy as “onder andere drie kilogram”.

Practise · Tap and try

Kies

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Voorvoegsels
    1.

    Maak nuwe woorde en gee die betekenis:
    a) ont + sluit · b) ver + dwaal (4)

    Show the answer

    Answer: a) ontsluit: oopsluit · b) verdwaal: die pad kwyt raak

    Marks: 1 punt vir die woord, 1 vir die betekenis.

  2. Spel
    2.

    Spel reg:
    a) on + nodig · b) doel + loos (2)

    Show the answer

    Answer: a) onnodig · b) doelloos

    Marks: 1 punt elk.

  3. Afkortings
    3.

    Skryf die volle vorm:
    a) d.w.s. · b) t.o.v. · c) ens. (3)

    Show the answer

    Answer: a) dit wil sê · b) ten opsigte van · c) ensovoorts

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • be- (beplant), ver- (verkoop, verdwaal), ont- (ontsnap, ontsluit).
  • Nie elke ver- is ’n voorvoegsel nie (vere).
  • Dubbel letters: onnodig, doelloos, verras.
  • samewerking, blydskap, sigbaar, hulpeloos.
  • o.a., e.a., p.a., t.o.v., d.w.s., ens. Lees hulle as volle woorde.
Watch out!3 easy mistakes
  • Not: onodig But: onnodig
  • Not: saamwerking But: samewerking
  • Not: ea. But: e.a.
What the exam asks3 question types
  • Bou afleidings met be-, ver- en ont-.
  • Spel afleidings met dubbel letters.
  • Skryf die volle vorm van afkortings.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Samestellings, afleidings en afkortings in the Grade 6 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 6 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF