Skip to content

Free Grade 6 Afrikaans lesson: Ontkenning

Bou voort op Graad 4 en 5. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 5
What you will learn
  • Ontken sinne met skeibare werkwoorde: staan nie op nie.
  • Ontken net die bysin.
  • Ontken albei dele van ’n saamgestelde sin.
  • Onderskei hoef nie … te … nie en moenie.
  • Onderskei al (reeds) en al die (alle).

Skeibare werkwoorde

Werkwoorde soos opstaan, oopmaak, afskakel skei in die teenwoordige tyd. Die tweede nie kom ná die skeibare deel.

  • Hy staan nie vroeg op nie.op staan voor die laaste nie
  • Die winkel sal môre nie oopmaak nie.saam ná ’n hulpwerkwoord
Rule

Met ’n hulpwerkwoord bly die werkwoord een woord: sal nie oopmaak nie.

Practise · Tap and try

Ontken

Kies die regte ontkennende sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Ontkenning in die bysin

In ’n bysin (ná dat, omdat, as) staan die werkwoord aan die einde, tussen die twee nie’s.

  • Ma sê dat ons môre nie braai nie.
  • Ek is bly omdat hy nie kom nie.
  • Ek dink dat Thabo nie die wedstryd sal wen nie.albei werkwoorde tussen die nie’s
Rule

As jy net die bysin ontken, bly die hoofsin positief.

Practise · Tap and try

Ontken net die bysin

Kies die regte sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Albei dele ontken

As albei dele van ’n saamgestelde sin ontken word, kry elke deel sy eie nie … nie.

  • As jy nie jou huiswerk doen nie, kan jy nie speel nie.
  • Ek eet nie vleis nie, en my broer ook nie.ook → ook nie
Rule

Werk deel vir deel.

Practise · Tap and try

Albei dele

Kies die regte sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

hoef nie … te … nie en moenie

Hierdie twee beteken nie dieselfde nie.

SinBetekenis
Jy hoef nie die vorm in te vul nie.dit is nie nodig nie (jy mag as jy wil)
Jy moenie die vorm invul nie.jy mag dit nie doen nie
Rule

Die positiewe van hoef nie … te … nie is moet: Jy moet die vorm invul.

Practise · Tap and try

Kies die betekenis

Kies die regte sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

al (reeds) of al die (alle)?

al wat reeds beteken, word nog nie. Maar al die (alle) bly staan.

PositiefOntkennend
Hy het al geëet. (reeds)Hy het nog nie geëet nie.
Iemand het al die koekies geëet. (alle)Niemand het al die koekies geëet nie.
Rule

Vervang al met reeds. Pas dit? Dan word dit nog nie.

Practise · Tap and try

Kies

Kies die regte ontkennende sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Bysin
    1.

    Ontken net die bysin:
    Pa sê dat ons môre gaan swem. (1)

    Show the answer

    Answer: Pa sê dat ons môre nie gaan swem nie.

    Marks: 1 punt.

  2. Albei
    2.

    Ontken albei dele:
    As dit reën, gaan ons binne speel. (2)

    Show the answer

    Answer: As dit nie reën nie, gaan ons nie binne speel nie.

    Marks: 1 punt per deel.

  3. Betekenis
    3.

    Verduidelik die verskil:
    a) Jy hoef nie te kom nie. · b) Jy moenie kom nie. (2)

    Show the answer

    Answer: a) Dit is nie nodig om te kom nie. · b) Jy mag nie kom nie.

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Skeibare werkwoorde: Hy staan nie vroeg op nie; sal nie oopmaak nie.
  • Bysin: werkwoord tussen die nie’s (dat ons nie braai nie).
  • Albei dele: elke deel kry nie … nie.
  • hoef nie … te … nie = nie nodig nie; moenie = mag nie.
  • al (reeds) → nog nie; al die (alle) bly staan.
Watch out!3 easy mistakes
  • Not: Hy staan vroeg nie op nie. But: Hy staan nie vroeg op nie.
  • Not: dat sy kan nie sing nie But: dat sy nie kan sing nie
  • Not: Niemand het nog nie die koekies geëet nie. But: Niemand het al die koekies geëet nie.
What the exam asks3 question types
  • Ontken die bysin of albei dele.
  • Verduidelik betekenis hoef nie teenoor moenie.
  • Ontken met skeibare werkwoorde in die regte volgorde.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 5 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Ontkenning in the Grade 6 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 6 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF