Free Grade 6 Afrikaans lesson: Ontkenning
Bou voort op Graad 4 en 5. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Ontken sinne met skeibare werkwoorde: staan nie op nie.
- Ontken net die bysin.
- Ontken albei dele van ’n saamgestelde sin.
- Onderskei hoef nie … te … nie en moenie.
- Onderskei al (reeds) en al die (alle).
Skeibare werkwoorde
Werkwoorde soos opstaan, oopmaak, afskakel skei in die teenwoordige tyd. Die tweede nie kom ná die skeibare deel.
- Hy staan nie vroeg op nie.op staan voor die laaste nie
- Die winkel sal môre nie oopmaak nie.saam ná ’n hulpwerkwoord
Met ’n hulpwerkwoord bly die werkwoord een woord: sal nie oopmaak nie.
Ontken
Kies die regte ontkennende sin.
Ontkenning in die bysin
In ’n bysin (ná dat, omdat, as) staan die werkwoord aan die einde, tussen die twee nie’s.
- Ma sê dat ons môre nie braai nie.
- Ek is bly omdat hy nie kom nie.
- Ek dink dat Thabo nie die wedstryd sal wen nie.albei werkwoorde tussen die nie’s
As jy net die bysin ontken, bly die hoofsin positief.
Ontken net die bysin
Kies die regte sin.
Albei dele ontken
As albei dele van ’n saamgestelde sin ontken word, kry elke deel sy eie nie … nie.
- As jy nie jou huiswerk doen nie, kan jy nie speel nie.
- Ek eet nie vleis nie, en my broer ook nie.ook → ook nie
Werk deel vir deel.
Albei dele
Kies die regte sin.
hoef nie … te … nie en moenie
Hierdie twee beteken nie dieselfde nie.
| Sin | Betekenis |
|---|---|
| Jy hoef nie die vorm in te vul nie. | dit is nie nodig nie (jy mag as jy wil) |
| Jy moenie die vorm invul nie. | jy mag dit nie doen nie |
Die positiewe van hoef nie … te … nie is moet: Jy moet die vorm invul.
Kies die betekenis
Kies die regte sin.
al (reeds) of al die (alle)?
al wat reeds beteken, word nog nie. Maar al die (alle) bly staan.
| Positief | Ontkennend |
|---|---|
| Hy het al geëet. (reeds) | Hy het nog nie geëet nie. |
| Iemand het al die koekies geëet. (alle) | Niemand het al die koekies geëet nie. |
Vervang al met reeds. Pas dit? Dan word dit nog nie.
Kies
Kies die regte ontkennende sin.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Bysin1.
Ontken net die bysin:
Pa sê dat ons môre gaan swem. (1)Show the answer
Answer: Pa sê dat ons môre nie gaan swem nie.
Marks: 1 punt.
- Albei2.
Ontken albei dele:
As dit reën, gaan ons binne speel. (2)Show the answer
Answer: As dit nie reën nie, gaan ons nie binne speel nie.
Marks: 1 punt per deel.
- Betekenis3.
Verduidelik die verskil:
a) Jy hoef nie te kom nie. · b) Jy moenie kom nie. (2)Show the answer
Answer: a) Dit is nie nodig om te kom nie. · b) Jy mag nie kom nie.
Marks: 1 punt elk.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Skeibare werkwoorde: Hy staan nie vroeg op nie; sal nie oopmaak nie.
- Bysin: werkwoord tussen die nie’s (dat ons nie braai nie).
- Albei dele: elke deel kry nie … nie.
- hoef nie … te … nie = nie nodig nie; moenie = mag nie.
- al (reeds) → nog nie; al die (alle) bly staan.
Watch out!3 easy mistakes
- Not: Hy staan vroeg nie op nie. But: Hy staan nie vroeg op nie.
- Not: dat sy kan nie sing nie But: dat sy nie kan sing nie
- Not: Niemand het nog nie die koekies geëet nie. But: Niemand het al die koekies geëet nie.
What the exam asks3 question types
- Ontken die bysin of albei dele.
- Verduidelik betekenis hoef nie teenoor moenie.
- Ontken met skeibare werkwoorde in die regte volgorde.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 5 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Ontkenning in the Grade 6 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 6 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

