Gratis Graad 6 Afrikaans-les: Ontkenning
Bou voort op Graad 4 en 5. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Ontken sinne met skeibare werkwoorde: staan nie op nie.
- Ontken net die bysin.
- Ontken albei dele van ’n saamgestelde sin.
- Onderskei hoef nie … te … nie en moenie.
- Onderskei al (reeds) en al die (alle).
Skeibare werkwoorde
Werkwoorde soos opstaan, oopmaak, afskakel skei in die teenwoordige tyd. Die tweede nie kom ná die skeibare deel.
- Hy staan nie vroeg op nie.op staan voor die laaste nie
- Die winkel sal môre nie oopmaak nie.saam ná ’n hulpwerkwoord
Met ’n hulpwerkwoord bly die werkwoord een woord: sal nie oopmaak nie.
Ontken
Kies die regte ontkennende sin.
Ontkenning in die bysin
In ’n bysin (ná dat, omdat, as) staan die werkwoord aan die einde, tussen die twee nie’s.
- Ma sê dat ons môre nie braai nie.
- Ek is bly omdat hy nie kom nie.
- Ek dink dat Thabo nie die wedstryd sal wen nie.albei werkwoorde tussen die nie’s
As jy net die bysin ontken, bly die hoofsin positief.
Ontken net die bysin
Kies die regte sin.
Albei dele ontken
As albei dele van ’n saamgestelde sin ontken word, kry elke deel sy eie nie … nie.
- As jy nie jou huiswerk doen nie, kan jy nie speel nie.
- Ek eet nie vleis nie, en my broer ook nie.ook → ook nie
Werk deel vir deel.
Albei dele
Kies die regte sin.
hoef nie … te … nie en moenie
Hierdie twee beteken nie dieselfde nie.
| Sin | Betekenis |
|---|---|
| Jy hoef nie die vorm in te vul nie. | dit is nie nodig nie (jy mag as jy wil) |
| Jy moenie die vorm invul nie. | jy mag dit nie doen nie |
Die positiewe van hoef nie … te … nie is moet: Jy moet die vorm invul.
Kies die betekenis
Kies die regte sin.
al (reeds) of al die (alle)?
al wat reeds beteken, word nog nie. Maar al die (alle) bly staan.
| Positief | Ontkennend |
|---|---|
| Hy het al geëet. (reeds) | Hy het nog nie geëet nie. |
| Iemand het al die koekies geëet. (alle) | Niemand het al die koekies geëet nie. |
Vervang al met reeds. Pas dit? Dan word dit nog nie.
Kies
Kies die regte ontkennende sin.
So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.
- Bysin1.
Ontken net die bysin:
Pa sê dat ons môre gaan swem. (1)Wys die antwoord
Antwoord: Pa sê dat ons môre nie gaan swem nie.
Punte: 1 punt.
- Albei2.
Ontken albei dele:
As dit reën, gaan ons binne speel. (2)Wys die antwoord
Antwoord: As dit nie reën nie, gaan ons nie binne speel nie.
Punte: 1 punt per deel.
- Betekenis3.
Verduidelik die verskil:
a) Jy hoef nie te kom nie. · b) Jy moenie kom nie. (2)Wys die antwoord
Antwoord: a) Dit is nie nodig om te kom nie. · b) Jy mag nie kom nie.
Punte: 1 punt elk.
Onthou dit en toets jouself
Tik op ’n blok om dit oop te maak.
Onthou dit: jou opsomming5 punte
- Skeibare werkwoorde: Hy staan nie vroeg op nie; sal nie oopmaak nie.
- Bysin: werkwoord tussen die nie’s (dat ons nie braai nie).
- Albei dele: elke deel kry nie … nie.
- hoef nie … te … nie = nie nodig nie; moenie = mag nie.
- al (reeds) → nog nie; al die (alle) bly staan.
Pasop!3 maklike foute
- Nie: Hy staan vroeg nie op nie. Wel: Hy staan nie vroeg op nie.
- Nie: dat sy kan nie sing nie Wel: dat sy nie kan sing nie
- Nie: Niemand het nog nie die koekies geëet nie. Wel: Niemand het al die koekies geëet nie.
Wat die eksamen vra3 vraagtipes
- Ontken die bysin of albei dele.
- Verduidelik betekenis hoef nie teenoor moenie.
- Ontken met skeibare werkwoorde in die regte volgorde.
Vinnige vrae
Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.
Jy het al 5 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.Gereed om te oefen? In die Graad 6 Afrikaans-vasvra kies jy Ontkenning.
- Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
- Lees saam reëls by ’n swembad of park en sê of elkeen “moenie” of “hoef nie” is.
- Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.
Wat hierdie Graad 6 Afrikaans-les oor ontkenning dek
Hierdie gratis, interaktiewe Graad 6 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur ontkenning volgens die KABV. skeibare werkwoorde, ontkenning in bysinne ná dat en omdat, albei dele van ’n saamgestelde sin, hoef nie … te … nie teenoor moenie, en al die teenoor al, met oefening.
Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 6 Afrikaans-vasvra.

