Free Grade 5 Afrikaans lesson: Werkwoorde
Bou voort op wat jy in Graad 4 geleer het. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Vind die hele werkwoordstuk: die hoofwerkwoord saam met sy hulpwerkwoorde.
- Gebruik hulpwerkwoorde van tyd en modaliteit, ook in die verlede tyd: kon, moes, wou, sou.
- Skryf deeltjiewerkwoorde soos opstaan reg in die verlede tyd.
- Gebruik die infinitief met om … te.
- Skryf opdragte in die gebiedende wyse en spel deelwoorde reg.
Die werkwoordstuk
Die hoofwerkwoord sê wat gedoen word. Hulpwerkwoorde help die hoofwerkwoord. Saam vorm hulle die werkwoordstuk.
- Ons sal môre see toe gaan.werkwoordstuk: sal … gaan
- Die span het die wedstryd gewen.werkwoordstuk: het … gewen
- Jy moet die hek toemaak.werkwoordstuk: moet … toemaak
Colours: blou = hoofwerkwoord · rooi = hulpwerkwoord
Die hulpwerkwoord staan gewoonlik ná die onderwerp. Die hoofwerkwoord staan dan aan die einde van die sin. Al die woorde tussenin hoort nie by die werkwoordstuk nie.
Vind die werkwoordstuk
Tik op al die woorde van die werkwoordstuk: die hulpwerkwoord én die hoofwerkwoord.
Hulpwerkwoorde van tyd en modaliteit
Hulpwerkwoorde van tyd wys wanneer iets gebeur: het (verlede) en sal (toekoms).
Hulpwerkwoorde van modaliteit wys hoe seker, nodig of toegelaat iets is. Hulle het ook ’n verledetydsvorm.
| Nou | Verlede | Dit wys… |
|---|---|---|
| kan | kon | vermoë: jy is in staat |
| moet | moes | dit is nodig |
| wil | wou | wens of begeerte |
| sal | sou | beplanning of belofte |
| mag | – | toestemming |
Ek kan swem. → Ek kon swem. · Ek moet werk. → Ek moes werk. · Hy wil speel. → Hy wou speel.
Die hoofwerkwoord bly net so: dit kry nie ge- nie.
Moenie het en ge- by ’n modale werkwoord in die verlede tyd sit nie: nie Ek het kon geswem nie, maar Ek kon swem.
Verlede tyd met modale werkwoorde
Kies die sin wat reg is.
Tye en deeltjiewerkwoorde
Party werkwoorde bestaan uit ’n klein woordjie (’n deeltjie) en ’n werkwoord: op + staan = opstaan. In die verlede tyd kom ge- tussen die deeltjie en die werkwoord.
| Teenwoordig | Verlede | Toekomend |
|---|---|---|
| Ek staan vroeg op. | Ek het vroeg opgestaan. | Ek sal vroeg opstaan. |
| Sy trek haar skoene aan. | Sy het haar skoene aangetrek. | Sy sal haar skoene aantrek. |
In die teenwoordige tyd skuif die deeltjie na die einde: Ek staan vroeg op.
In die verlede tyd: deeltjie + ge + werkwoord: opgestaan, aangetrek, weggeloop.
Werkwoorde wat met be-, ver-, ont-, her-, ge- of er- begin, kry nie ’n ekstra ge- nie: Hy het die geld betaal. Sy het die storie vertel. Maar verf is ’n gewone werkwoord: Ons het die muur geverf.
Skryf in die verlede tyd
Kies die sin wat reg is.
Die infinitief: om … te
Die infinitief is die werkwoord in sy basiese vorm, saam met om … te. Dit sê dikwels waarom iemand iets doen.
- Ek gaan winkel toe om brood te koop.
- Hy oefen elke dag om fiks te bly.
- Dit is lekker om in die see te swem.
om + (ander woorde) + te + werkwoord. Die werkwoord staan heel aan die einde en kry nooit ge- nie.
Moenie te vergeet nie: nie om brood koop nie, maar om brood te koop.
Om … te
Kies die sin wat reg is.
Die gebiedende wyse
’n Opdrag of bevel staan in die gebiedende wyse. Die werkwoord is die infinitief sonder om … te, en dit staan heel voor.
- Skil die aartappels.
- Maak asseblief die venster oop.Met asseblief is die opdrag beleefd.
- Moenie in die gang hardloop nie!Ontkennend: Moenie … nie.
Werkwoord heel voor · geen onderwerp nie · eindig met ’n punt of ’n uitroepteken. ’n Deeltjiewerkwoord se deeltjie skuif na die einde: Maak die deur toe.
Skryf as ’n opdrag
Kies die opdrag in die gebiedende wyse.
Deelwoorde en hul spelling
’n Deelwoord is ’n werkwoord wat ’n naamwoord beskryf. Let op die spelling.
| Werkwoord | Teenwoordige deelwoord | Verlede deelwoord |
|---|---|---|
| kook | die kokende water | die gekookte eier |
| slaap | die slapende baba | – |
| sit | die sittende kampioen | – |
| sny | – | die gesnyde brood |
| breek | – | die gebreekte glas |
Teenwoordige deelwoord: werkwoord + -ende. Verlede deelwoord: ge- + werkwoord + -de of -te.
Spelling: ’n lang klank kry een klinker (slaap → slapende); ’n kort klank verdubbel die medeklinker (sit → sittende).
Spel die deelwoord
Kies die regte spelling.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Identifiseer1.
Onderstreep die werkwoordstuk:
Die leerders moet hul take Vrydag inhandig. (2)Show the answer
Answer: moet … inhandig
Marks: 1 punt vir moet, 1 punt vir inhandig.
- Verander die tyd2.
Herskryf in die verlede tyd:
Ek trek my jas aan, want dit is koud. (2)Show the answer
- Albei werkwoorde verander: trek … aan en is.
- aan + ge + trek = aangetrek; is word was.
Answer: Ek het my jas aangetrek, want dit was koud.
Marks: 1 punt vir het … aangetrek, 1 punt vir was.
- Modaliteit3.
Herskryf in die verlede tyd:
Ons kan nie die bus haal nie. (1)Show the answer
Answer: Ons kon nie die bus haal nie.
Marks: 1 punt vir kon.
- Verbind4.
Verbind die sinne met om … te:
Sipho gaan winkel toe. Hy wil melk koop. (2)Show the answer
Answer: Sipho gaan winkel toe om melk te koop.
Marks: 1 punt vir om … te, 1 punt vir die woordorde.
- Gebiedende wyse5.
Herskryf as ’n opdrag:
Jy moet nie die hond terg nie. (1)Show the answer
Answer: Moenie die hond terg nie.
Marks: 1 punt.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Werkwoordstuk = hulpwerkwoord(e) + hoofwerkwoord. Die hoofwerkwoord staan aan die einde.
- Hulpwerkwoorde van tyd: het, sal. Van modaliteit: kan, mag, moet, wil (verlede: kon, moes, wou, sou).
- Deeltjiewerkwoorde in die verlede tyd: opgestaan, aangetrek.
- Infinitief: om … te + werkwoord aan die einde.
- Gebiedende wyse: werkwoord voor. Deelwoorde: -ende (lopende) of ge- … -de/-te (gebakte).
Watch out!5 easy mistakes
- Not: Ek het vroeg geopstaan. But: Ek het vroeg opgestaan. Ge- kom tussen die deeltjie en die werkwoord.
- Not: Ek het nie kon kom nie. But: Ek kon nie kom nie.
- Not: Hy gaan winkel toe om brood koop. But: Hy gaan winkel toe om brood te koop.
- Not: die loopende water But: die lopende water
- Not: Toemaak die deur. But: Maak die deur toe.
What the exam asks4 question types
- Onderstreep die werkwoordstuk of gee die hoof- en hulpwerkwoord.
- Herskryf in die verlede of toekomende tyd dikwels met ’n deeltjiewerkwoord of ’n modale werkwoord.
- Verbind twee sinne met om … te.
- Skryf as ’n opdrag of vul die regte deelwoord in.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Werkwoorde in the Grade 5 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 5 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

