Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 5 › Sinsoorte en leestekens

Free Grade 5 Afrikaans lesson: Sinsoorte en leestekens

Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 4
What you will learn
  • Verander ’n sin van een sinsoort na ’n ander.
  • Gebruik ’n komma as jy iemand aanspreek.
  • Gebruik die dubbelpunt voor ’n lys of woorde wat iemand sê.
  • Gebruik aanhalingstekens en hakies.
  • Gebruik die apostrof reg: ’n, radio’s.

Sinsoorte verander

Jy kan dieselfde inligting in ’n ander sinsoort sê.

VanNaVoorbeeld
stelsinvraagsinJy is honger. → Is jy honger?
stelsinbevelsinJy bring die boeke terug. → Bring die boeke terug.
bevelsinontkennende bevelSpeel in die straat. → Moenie in die straat speel nie.
stelsinuitroepsinDie vis is groot. → Wat ’n groot vis!
Rule

By ’n vraag sonder vraagwoord skuif die werkwoord na voor: Is jy honger?

Practise · Tap and try

Verander

Kies die regte sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die komma

Gebruik ’n komma ook in hierdie gevalle.

Wanneer?Voorbeeld
as jy iemand aanspreekMia, kom hier!
ná ja of neeJa, ek kom saam.
ná ’n uitroepEina, dit is seer!
tussen twee sinne met maarEk is moeg, maar ek werk klaar.
Rule

Lees die sin hardop: waar jy kort rus, kom dikwels ’n komma.

Practise · Tap and try

Waarom die komma?

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Dubbelpunt en aanhalingstekens

Die dubbelpunt (:) kom voor ’n lys of voor die woorde wat iemand sê. Aanhalingstekens (“ ”) staan om die presiese woorde.

  • Bring die volgende saam: ’n hoed, ’n bottel water en ’n pen.voor ’n lys
  • Juffrou sê: “Maak julle boeke oop.”voor gesproke woorde
Rule

Net die presiese woorde staan tussen aanhalingstekens.

Practise · Tap and try

Kies reg

Kies die regte sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Hakies en die apostrof

Hakies ( ) staan om ekstra inligting. Die apostrof (’) wys dat letters weggelaat is of staan by party meervoude.

TekenVoorbeeld
hakiesSipho (my neef) woon in Durban.
apostrof in ’nDaar is ’n hond in die tuin.
apostrof by meervoud op ’n lang klinkerradio’s, foto’s, ma’s
Rule

Moenie ’n apostrof by gewone meervoude sit nie: oumas, kameras.

Practise · Tap and try

Kies reg

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Verander
    1.

    Verander soos aangedui:
    a) Jy is moeg. (vraagsin) · b) Klim op die tafel. (ontkennende bevelsin) (2)

    Show the answer

    Answer: a) Is jy moeg? · b) Moenie op die tafel klim nie.

    Marks: 1 punt elk.

  2. Leestekens
    2.

    Skryf reg met al die leestekens:
    ja ma ek bring die volgende brood botter en kaas (4)

    Show the answer

    Answer: Ja, Ma, ek bring die volgende: brood, botter en kaas.

    Marks: 1 punt elk vir hoofletter, kommas, dubbelpunt en punt.

  3. Apostrof
    3.

    Skryf die meervoud:
    a) foto · b) ouma (2)

    Show the answer

    Answer: a) foto’s · b) oumas

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Stelsin → vraagsin: werkwoord voor (Is jy honger?).
  • Ontkennende bevel: Moenie … nie.
  • Komma: aanspreek, ná ja/nee, ná ’n uitroep.
  • Dubbelpunt voor ’n lys of gesproke woorde; aanhalingstekens om die presiese woorde.
  • Hakies vir ekstra inligting; apostrof in ’n en by radio’s.
Watch out!3 easy mistakes
  • Not: Mia kom hier! But: Mia, kom hier!
  • Not: ouma’s But: oumas
  • Not: “Juffrou sê: Maak oop.” But: Juffrou sê: “Maak oop.”
What the exam asks3 question types
  • Verander die sinsoort soos aangedui.
  • Skryf al die leestekens in ’n sin.
  • Skryf meervoude met of sonder ’n apostrof.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Sinsoorte en leestekens in the Grade 5 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 5 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF