Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 5 › Sinsbou en woordorde

Free Grade 5 Afrikaans lesson: Sinsbou en woordorde

Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 5
What you will learn
  • Onderskei ’n enkelvoudige en ’n saamgestelde sin.
  • Breek ’n saamgestelde sin op in twee sinne.
  • Herken ’n hoofsin en ’n bysin.
  • Vind die gesegde in die verlede tyd: het geteken.
  • Brei sinne uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.

Enkelvoudig of saamgesteld?

’n Enkelvoudige sin het een gesegde. ’n Saamgestelde sin is twee hoofsinne wat met ’n voegwoord (en, maar, of, want, dus) verbind is.

EnkelvoudigSaamgesteld
Die hond blaf.Die kat slaap en die hond speel.
Thabo en Sipho speel sokker. (twee onderwerpe, een gesegde)Pieter speel tennis, want hy hou daarvan.
Rule

Tel die gesegdes, nie die onderwerpe nie.

Practise · Tap and try

Watter soort?

Kies die soort sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Opbreek

Haal die voegwoord weg, sit ’n punt, en jy het twee enkelvoudige sinne.

  • Ek hou van appels, maar ek hou nie van piesangs nie. → Ek hou van appels. Ek hou nie van piesangs nie.
Rule

Die betekenis moet dieselfde bly, ook die nie’s.

Practise · Tap and try

Breek op

Kies die twee enkelvoudige sinne.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Hoofsin en bysin

’n Hoofsin kan alleen staan. ’n Bysin begin met ’n voegwoord soos omdat, toe, wat en kan nie alleen staan nie. ’n Hoofsin met ’n bysin is ’n veelvoudige sin.

HoofsinBysin
Ons het binne geblyomdat dit gereën het
Die fiets is rooiwat ek gekry het (Die fiets wat ek gekry het, is rooi.)
Rule

In die bysin staan die werkwoord aan die einde: omdat dit gereën het.

Practise · Tap and try

Kies

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die gesegde in die verlede tyd

In die verlede tyd is die gesegde al die werkwoorde saam: het en die ge-woord.

  • Lerato het ’n prent geteken.gesegde: het geteken
  • Die kinders het buite gespeel.gesegde: het gespeel
Rule

Die ander woorde tussen het en die ge-woord hoort nie by die gesegde nie.

Practise · Tap and try

Vind die gesegde

Kies die gesegde.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Sinne uitbrei

’n Byvoeglike bepaling sê meer van ’n naamwoord. ’n Bywoordelike bepaling sê meer van die werkwoord.

Kaal sinUitgebrei
Die hond blaf.Die groot bruin hond blaf. (byvoeglik)
Die meisie sing.Die meisie sing pragtig. (bywoordelik)
Rule

Uitgebreide sinne maak jou skryfwerk interessanter.

Practise · Tap and try

Brei uit

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Soort
    1.

    Is die sin enkelvoudig, saamgesteld of veelvoudig?
    a) Die perd hardloop. · b) Ek wou kom, maar ek was siek. · c) Ek bly binne omdat ek siek is. (3)

    Show the answer

    Answer: a) enkelvoudig · b) saamgesteld · c) veelvoudig

    Marks: 1 punt elk.

  2. Opbreek
    2.

    Breek op in twee enkelvoudige sinne:
    Ek eet nie vleis nie, want ek hou nie daarvan nie. (2)

    Show the answer

    Answer: Ek eet nie vleis nie. Ek hou nie daarvan nie.

    Marks: 1 punt per sin.

  3. Uitbrei
    3.

    Brei die sin uit met ’n byvoeglike en ’n bywoordelike bepaling:
    Die kat slaap. (2)

    Show the answer

    Answer: Bv. Die vet grys kat slaap rustig op die bank.

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Enkelvoudig: een gesegde (ook met twee onderwerpe).
  • Saamgesteld: twee hoofsinne met en, maar, of, want, dus.
  • Veelvoudig: hoofsin + bysin (omdat, toe, wat …).
  • Gesegde in die verlede tyd: het + ge-woord.
  • Brei uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.
Watch out!2 easy mistakes
  • Not: Thabo en Sipho speel = saamgesteld But: enkelvoudig (een gesegde)
  • Not: gesegde = net het But: het geteken
What the exam asks3 question types
  • Benoem die soort sin enkelvoudig, saamgesteld, veelvoudig.
  • Breek ’n sin op in twee sinne.
  • Brei ’n sin uit met bepalings.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 5 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Sinsbou en woordorde in the Grade 5 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 5 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF