Gratis Graad 5 Afrikaans-les: Sinsbou en woordorde
Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Onderskei ’n enkelvoudige en ’n saamgestelde sin.
- Breek ’n saamgestelde sin op in twee sinne.
- Herken ’n hoofsin en ’n bysin.
- Vind die gesegde in die verlede tyd: het geteken.
- Brei sinne uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.
Enkelvoudig of saamgesteld?
’n Enkelvoudige sin het een gesegde. ’n Saamgestelde sin is twee hoofsinne wat met ’n voegwoord (en, maar, of, want, dus) verbind is.
| Enkelvoudig | Saamgesteld |
|---|---|
| Die hond blaf. | Die kat slaap en die hond speel. |
| Thabo en Sipho speel sokker. (twee onderwerpe, een gesegde) | Pieter speel tennis, want hy hou daarvan. |
Tel die gesegdes, nie die onderwerpe nie.
Watter soort?
Kies die soort sin.
Opbreek
Haal die voegwoord weg, sit ’n punt, en jy het twee enkelvoudige sinne.
- Ek hou van appels, maar ek hou nie van piesangs nie. → Ek hou van appels. Ek hou nie van piesangs nie.
Die betekenis moet dieselfde bly, ook die nie’s.
Breek op
Kies die twee enkelvoudige sinne.
Hoofsin en bysin
’n Hoofsin kan alleen staan. ’n Bysin begin met ’n voegwoord soos omdat, toe, wat en kan nie alleen staan nie. ’n Hoofsin met ’n bysin is ’n veelvoudige sin.
| Hoofsin | Bysin |
|---|---|
| Ons het binne gebly | omdat dit gereën het |
| Die fiets is rooi | wat ek gekry het (Die fiets wat ek gekry het, is rooi.) |
In die bysin staan die werkwoord aan die einde: omdat dit gereën het.
Kies
Kies die regte antwoord.
Die gesegde in die verlede tyd
In die verlede tyd is die gesegde al die werkwoorde saam: het en die ge-woord.
- Lerato het ’n prent geteken.gesegde: het geteken
- Die kinders het buite gespeel.gesegde: het gespeel
Die ander woorde tussen het en die ge-woord hoort nie by die gesegde nie.
Vind die gesegde
Kies die gesegde.
Sinne uitbrei
’n Byvoeglike bepaling sê meer van ’n naamwoord. ’n Bywoordelike bepaling sê meer van die werkwoord.
| Kaal sin | Uitgebrei |
|---|---|
| Die hond blaf. | Die groot bruin hond blaf. (byvoeglik) |
| Die meisie sing. | Die meisie sing pragtig. (bywoordelik) |
Uitgebreide sinne maak jou skryfwerk interessanter.
Brei uit
Kies die regte antwoord.
So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.
- Soort1.
Is die sin enkelvoudig, saamgesteld of veelvoudig?
a) Die perd hardloop. · b) Ek wou kom, maar ek was siek. · c) Ek bly binne omdat ek siek is. (3)Wys die antwoord
Antwoord: a) enkelvoudig · b) saamgesteld · c) veelvoudig
Punte: 1 punt elk.
- Opbreek2.
Breek op in twee enkelvoudige sinne:
Ek eet nie vleis nie, want ek hou nie daarvan nie. (2)Wys die antwoord
Antwoord: Ek eet nie vleis nie. Ek hou nie daarvan nie.
Punte: 1 punt per sin.
- Uitbrei3.
Brei die sin uit met ’n byvoeglike en ’n bywoordelike bepaling:
Die kat slaap. (2)Wys die antwoord
Antwoord: Bv. Die vet grys kat slaap rustig op die bank.
Punte: 1 punt elk.
Onthou dit en toets jouself
Tik op ’n blok om dit oop te maak.
Onthou dit: jou opsomming5 punte
- Enkelvoudig: een gesegde (ook met twee onderwerpe).
- Saamgesteld: twee hoofsinne met en, maar, of, want, dus.
- Veelvoudig: hoofsin + bysin (omdat, toe, wat …).
- Gesegde in die verlede tyd: het + ge-woord.
- Brei uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.
Pasop!2 maklike foute
- Nie: Thabo en Sipho speel = saamgesteld Wel: enkelvoudig (een gesegde)
- Nie: gesegde = net het Wel: het geteken
Wat die eksamen vra3 vraagtipes
- Benoem die soort sin enkelvoudig, saamgesteld, veelvoudig.
- Breek ’n sin op in twee sinne.
- Brei ’n sin uit met bepalings.
Vinnige vrae
Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.
Jy het al 5 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.Gereed om te oefen? In die Graad 5 Afrikaans-vasvra kies jy Enkelvoudige en saamgestelde sinne of Woordorde (STOMPI).
- Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
- Gee jou kind ’n kaal sin, soos “Die voël sing”, en kyk hoe lank julle dit saam kan uitbrei.
- Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.
Wat hierdie Graad 5 Afrikaans-les oor sinsbou en woordorde dek
Hierdie gratis, interaktiewe Graad 5 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur sinsbou en woordorde volgens die KABV. enkelvoudige en saamgestelde sinne, hoofsinne en bysinne, die veelvoudige sin, die gesegde in die verlede tyd, en sinne uitbrei met bepalings, met oefening.
Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 5 Afrikaans-vasvra.

