Gaan na inhoud
Afrikaans-lesse · Graad 5 › Sinsbou en woordorde

Gratis Graad 5 Afrikaans-les: Sinsbou en woordorde

Bou voort op Graad 4. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Jou vordering0 van 5
Wat jy gaan leer
  • Onderskei ’n enkelvoudige en ’n saamgestelde sin.
  • Breek ’n saamgestelde sin op in twee sinne.
  • Herken ’n hoofsin en ’n bysin.
  • Vind die gesegde in die verlede tyd: het geteken.
  • Brei sinne uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.

Enkelvoudig of saamgesteld?

’n Enkelvoudige sin het een gesegde. ’n Saamgestelde sin is twee hoofsinne wat met ’n voegwoord (en, maar, of, want, dus) verbind is.

EnkelvoudigSaamgesteld
Die hond blaf.Die kat slaap en die hond speel.
Thabo en Sipho speel sokker. (twee onderwerpe, een gesegde)Pieter speel tennis, want hy hou daarvan.
Reël

Tel die gesegdes, nie die onderwerpe nie.

Oefen · Tik en probeer

Watter soort?

Kies die soort sin.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Opbreek

Haal die voegwoord weg, sit ’n punt, en jy het twee enkelvoudige sinne.

  • Ek hou van appels, maar ek hou nie van piesangs nie. → Ek hou van appels. Ek hou nie van piesangs nie.
Reël

Die betekenis moet dieselfde bly, ook die nie’s.

Oefen · Tik en probeer

Breek op

Kies die twee enkelvoudige sinne.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Hoofsin en bysin

’n Hoofsin kan alleen staan. ’n Bysin begin met ’n voegwoord soos omdat, toe, wat en kan nie alleen staan nie. ’n Hoofsin met ’n bysin is ’n veelvoudige sin.

HoofsinBysin
Ons het binne geblyomdat dit gereën het
Die fiets is rooiwat ek gekry het (Die fiets wat ek gekry het, is rooi.)
Reël

In die bysin staan die werkwoord aan die einde: omdat dit gereën het.

Oefen · Tik en probeer

Kies

Kies die regte antwoord.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Die gesegde in die verlede tyd

In die verlede tyd is die gesegde al die werkwoorde saam: het en die ge-woord.

  • Lerato het ’n prent geteken.gesegde: het geteken
  • Die kinders het buite gespeel.gesegde: het gespeel
Reël

Die ander woorde tussen het en die ge-woord hoort nie by die gesegde nie.

Oefen · Tik en probeer

Vind die gesegde

Kies die gesegde.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Sinne uitbrei

’n Byvoeglike bepaling sê meer van ’n naamwoord. ’n Bywoordelike bepaling sê meer van die werkwoord.

Kaal sinUitgebrei
Die hond blaf.Die groot bruin hond blaf. (byvoeglik)
Die meisie sing.Die meisie sing pragtig. (bywoordelik)
Reël

Uitgebreide sinne maak jou skryfwerk interessanter.

Oefen · Tik en probeer

Brei uit

Kies die regte antwoord.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.
Eksamenvoorbeeld

So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.

  1. Soort
    1.

    Is die sin enkelvoudig, saamgesteld of veelvoudig?
    a) Die perd hardloop. · b) Ek wou kom, maar ek was siek. · c) Ek bly binne omdat ek siek is. (3)

    Wys die antwoord

    Antwoord: a) enkelvoudig · b) saamgesteld · c) veelvoudig

    Punte: 1 punt elk.

  2. Opbreek
    2.

    Breek op in twee enkelvoudige sinne:
    Ek eet nie vleis nie, want ek hou nie daarvan nie. (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Ek eet nie vleis nie. Ek hou nie daarvan nie.

    Punte: 1 punt per sin.

  3. Uitbrei
    3.

    Brei die sin uit met ’n byvoeglike en ’n bywoordelike bepaling:
    Die kat slaap. (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Bv. Die vet grys kat slaap rustig op die bank.

    Punte: 1 punt elk.

Onthou dit en toets jouself

Tik op ’n blok om dit oop te maak.

Onthou dit: jou opsomming5 punte
  • Enkelvoudig: een gesegde (ook met twee onderwerpe).
  • Saamgesteld: twee hoofsinne met en, maar, of, want, dus.
  • Veelvoudig: hoofsin + bysin (omdat, toe, wat …).
  • Gesegde in die verlede tyd: het + ge-woord.
  • Brei uit met byvoeglike en bywoordelike bepalings.
Pasop!2 maklike foute
  • Nie: Thabo en Sipho speel = saamgesteld Wel: enkelvoudig (een gesegde)
  • Nie: gesegde = net het Wel: het geteken
Wat die eksamen vra3 vraagtipes
  • Benoem die soort sin enkelvoudig, saamgesteld, veelvoudig.
  • Breek ’n sin op in twee sinne.
  • Brei ’n sin uit met bepalings.
Vasvra

Vinnige vrae

Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.

Reg: 0
Jy het al 5 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.

Gereed om te oefen? In die Graad 5 Afrikaans-vasvra kies jy Enkelvoudige en saamgestelde sinne of Woordorde (STOMPI).

Begin die Afrikaans-vasvra
Vir ouers
  • Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
  • Gee jou kind ’n kaal sin, soos “Die voël sing”, en kyk hoe lank julle dit saam kan uitbrei.
  • Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

Volgens die KABV vir Graad 5 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.

Wat hierdie Graad 5 Afrikaans-les oor sinsbou en woordorde dek

Hierdie gratis, interaktiewe Graad 5 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur sinsbou en woordorde volgens die KABV. enkelvoudige en saamgestelde sinne, hoofsinne en bysinne, die veelvoudige sin, die gesegde in die verlede tyd, en sinne uitbrei met bepalings, met oefening.

Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 5 Afrikaans-vasvra.

Gratis PDF