Free Grade 5 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde
Bou voort op wat jy in Graad 4 geleer het. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Herken die vier soorte: soortnaam, eienaam, versamelnaam en abstrakte selfstandige naamwoord.
- Vind die selfstandige naamwoord tussen lidwoorde en byvoeglike naamwoorde.
- Skryf eiename met die regte hoofletters en koppeltekens.
- Gebruik en vorm abstrakte selfstandige naamwoorde.
- Gebruik versamelname, massaname en samestellings reg.
Die vier soorte selfstandige naamwoorde
Elke selfstandige naamwoord is ’n naam. Ons deel hulle in vier groot groepe in.
| Soort | Wat is dit? | Voorbeelde |
|---|---|---|
| soortnaam | gewone naam vir enige een van ’n soort | seun, rivier, stoel |
| eienaam | eie naam van een bepaalde mens, dier of plek; met ’n hoofletter | Lindiwe, Vaalrivier, Bloemfontein |
| versamelnaam | een naam vir ’n groep | ’n span spelers, ’n trop skape |
| abstrakte s.nw. | naam van ’n gevoel, idee of eienskap wat jy nie kan sien of aanraak nie | liefde, moed, waarheid |
Vra jouself: Is dit ’n eie naam? → eienaam. Is dit ’n groep? → versamelnaam. Kan ek dit nie aanraak nie? → abstrak. Anders → soortnaam.
Watter soort?
Kies die soort selfstandige naamwoord.
Vind die naamwoord tussen ander woorde
Voor ’n selfstandige naamwoord staan dikwels ’n lidwoord (die, ’n) en een of meer byvoeglike naamwoorde wat dit beskryf. Die naamwoord self staan agteraan.
- die groot rooi busdie = lidwoord · groot, rooi = byvoeglike naamwoorde · bus = selfstandige naamwoord
- ’n klein, bang hondjie
- my nuwe skoene
Vra: Wat is groot en rooi? Die bus. Die woord wat die vraag beantwoord, is die selfstandige naamwoord.
Tik op die naamwoord
Tik net op die selfstandige naamwoord(e), nie op die woorde wat beskryf nie.
Eiename: hoofletters en koppeltekens
Elke eienaam begin met ’n hoofletter. As ’n eienaam uit meer as een woord bestaan, kry elke belangrike woord ’n hoofletter: Nelson Mandela, Wes-Kaap, Kaap die Goeie Hoop.
| Wanneer gebruik ons ’n koppelteken? | Voorbeelde |
|---|---|
| ’n windrigting + ’n eienaam | Suid-Afrika, Wes-Kaap, Noord-Kaap |
| ’n eienaam van meer as een woord + ’n soortnaam | Nelson Mandela-brug |
| ’n letter of ’n syfer + ’n naamwoord | T-hemp, 12-jarige |
Klein woordjies binne-in ’n eienaam (die, van, se) kry gewoonlik ’n kleinletter: Kaap die Goeie Hoop.
Die name van tale en mense van ’n land kry ook hoofletters: Afrikaans, Engels, ’n Namibiër.
Skryf dit reg
Kies die vorm wat reg geskryf is.
Abstrakte selfstandige naamwoorde
Abstrakte selfstandige naamwoorde noem gevoelens, idees en eienskappe. Baie van hulle word van ’n ander woord gevorm.
| Woord | Abstrakte s.nw. |
|---|---|
| bly | blydskap |
| siek | siekte |
| eerlik | eerlikheid |
| vriend | vriendskap |
| vry | vryheid |
| dapper | dapperheid |
Toets: kan ek dit sien of aanraak? Nee → abstrak. Die siekte is abstrak, maar die pille is konkreet.
Vind die abstrakte naamwoord
Tik op die naamwoord wat ’n gevoel, idee of eienskap noem.
Versamelname en massaname
’n Versamelnaam noem ’n groep in een woord.
’n Massanaam noem iets wat jy nie een-een kan tel nie: sand, sout, melk, gras, meel. Massaname het gewoonlik nie ’n meervoud nie.
| Versamelnaam | van… |
|---|---|
| ’n swerm | bye, sprinkane of voëls |
| ’n kudde | beeste, bokke of olifante |
| ’n troep | bobbejane |
| ’n vloot | skepe |
| ’n stapel | boeke |
| ’n skare | mense |
| ’n tros | piesangs |
Massaname tel jy met ’n maat of houer: ’n sak meel, ’n bottel melk, ’n skep sand.
Versamelnaam of massanaam?
Kies die regte antwoord.
Samestellings
’n Samestelling is ’n nuwe woord wat uit twee of meer woorde bestaan. Die dele kan van verskillende woordsoorte kom.
| Dele | Samestelling |
|---|---|
| naamwoord + naamwoord | voet + bal = voetbal |
| werkwoord + naamwoord | swem + bad = swembad; eet + kamer = eetkamer |
| byvoeglike nw. + naamwoord | groot + pad = grootpad |
| met ’n verbindingsklank | verjaar + s + dag = verjaarsdag; dier + e + tuin = dieretuin |
Skryf dit as een woord. Die laaste deel is die hoofwoord: ’n eetkamer is ’n kamer; ’n kamerdeur is ’n deur.
Samestellings
Kies die regte antwoord.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Benoem1.
Benoem die soort selfstandige naamwoord wat onderstreep is:
Die span het met trots in Polokwane gespeel. (3)Show the answer
Answer: span: versamelnaam · trots: abstrakte selfstandige naamwoord · Polokwane: eienaam
Marks: 1 punt elk.
- Hoofletters2.
Herskryf met die regte hoofletters en koppeltekens:
ons ry deur die noord kaap na namibië. (3)Show the answer
Answer: Ons ry deur die Noord-Kaap na Namibië.
Marks: 1 punt vir Ons, 1 punt vir Noord-Kaap (hoofletters en koppelteken), 1 punt vir Namibië.
- Vorm3.
Vorm ’n abstrakte selfstandige naamwoord van die woord tussen hakies:
Ons dank die brandweer vir hul (dapper). (1)Show the answer
Answer: dapperheid
Marks: 1 punt.
- Versamelnaam4.
Gee die versamelnaam:
’n ______ boeke (1)Show the answer
Answer: stapel
Marks: 1 punt.
- Samestelling5.
Maak een samestelling uit die woorde en sê wat die hoofwoord is:
kombuis + venster (2)Show the answer
Answer: kombuisvenster; die hoofwoord is venster.
Marks: 1 punt vir die samestelling, 1 punt vir die hoofwoord.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Vier soorte: soortnaam (seun), eienaam (Lindiwe), versamelnaam (span), abstrakte s.nw. (moed).
- Die selfstandige naamwoord staan ná die lidwoord en die byvoeglike naamwoorde: die groot rooi bus.
- Eiename kry hoofletters; windrigting + eienaam kry ’n koppelteken: Wes-Kaap.
- Abstrakte s.nw. word dikwels gevorm met -heid, -skap, -te: eerlikheid, vriendskap, siekte.
- Massaname (meel, sand) tel jy met ’n maat. Samestellings is een woord; die laaste deel is die hoofwoord.
Watch out!5 easy mistakes
- Not: wes kaap But: Wes-Kaap
- Not: Ons leer engels. But: Ons leer Engels.
- Not: ’n tros bye But: ’n swerm bye
- Not: diere tuin But: dieretuin
- Not: In “die groot rooi bus” is rooi die naamwoord. But: Bus is die naamwoord; rooi beskryf dit.
What the exam asks4 question types
- Benoem die soort selfstandige naamwoord soms vir drie woorde in een sin.
- Herskryf met hoofletters en koppeltekens veral by plekname.
- Vorm ’n abstrakte selfstandige naamwoord van die woord tussen hakies.
- Voltooi met ’n versamelnaam of maak ’n samestelling.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 5 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 5 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

