Skip to content

Free Grade 4 Afrikaans lesson: Werkwoorde

Leer wat ’n werkwoord is en hoe dit in ’n sin werk. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 7
What you will learn
  • Herken die werkwoord: die woord wat sê wat iemand of iets doen.
  • Vind die onderwerp, die werkwoord en die voorwerp in ’n sin.
  • Ken die verskil tussen ’n hoofwerkwoord en ’n hulpwerkwoord.
  • Skryf ’n sin in die teenwoordige, verlede en toekomende tyd.
  • Gebruik die opdragvorm en herken deelwoorde.

Wat is ’n werkwoord?

’n Werkwoord sê wat iemand of iets doen. Ons noem dit ook ’n doenwoord of aksiewoord.

  • Die hond blaf vir die posbode.
  • Thandi skop die bal.
  • Ouma bak vanmiddag koekies.
  • Die baba slaap in die kamer.Slaap is ook ’n werkwoord, al beweeg die baba nie.
Rule

Vra: Wat doen hy, sy of dit? Die woord wat antwoord, is die werkwoord.

Watch out

Een woord kan verskillende dinge beteken. In “Pa was die motor.” is was ’n werkwoord (skoonmaak). Kyk altyd na die sin.

Practise · Tap and try

Vind die werkwoord

Lees die sin en tik op die werkwoord. Elke keer kry jy ’n ander sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Onderwerp, werkwoord en voorwerp

Die meeste sinne het iemand wat iets doen: die onderwerp. Dan kom die werkwoord. Dikwels is daar ook iets of iemand waaraan dit gedoen word: die voorwerp.

  • Thabo skop die bal.Wie skop? Thabo (onderwerp). Wat doen hy? skop (werkwoord). Wat skop hy? die bal (voorwerp).
  • Die kat vang ’n muis.Wie vang? die kat. Wat doen dit? vang. Wat vang dit? ’n muis.

Colours: groen = onderwerp · blou = werkwoord · bruin = voorwerp

Rule

Vra drie vrae: Wie doen dit? → onderwerp. Wat doen hy of sy? → werkwoord. Wat of wie? → voorwerp.

Watch out

Nie elke sin het ’n voorwerp nie. In “Die baba huil.” is daar net ’n onderwerp (die baba) en ’n werkwoord (huil).

Practise · Tap and try

Wie, wat doen, wat?

Kies die regte antwoord. Tik dan “Volgende vraag”.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Hoofwerkwoorde en hulpwerkwoorde

Soms staan daar twee werkwoorde in ’n sin. Die hoofwerkwoord sê wat gedoen word. Die hulpwerkwoord help die hoofwerkwoord, byvoorbeeld om te wys wanneer iets gebeur.

  • Sy het die appel geskil.het = hulpwerkwoord · geskil = hoofwerkwoord
  • Ons sal môre swem.sal = hulpwerkwoord · swem = hoofwerkwoord
  • Jy kan mooi sing.kan = hulpwerkwoord · sing = hoofwerkwoord

Colours: blou = hoofwerkwoord · rooi = hulpwerkwoord

Rule

Hulpwerkwoorde wat jy gereeld kry: het, sal, kan, moet, mag, wil, word. Die hoofwerkwoord sê wat gedoen word. Vra: Wat het sy gedoen? → geskil.

Meerkat tip

In die verlede tyd staan die hoofwerkwoord byna altyd aan die einde van die sin.

Practise · Tap and try

Hoof of hulp?

Lees wat jy moet soek. Tik op die regte woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die werkwoord en die tyd

Die werkwoord wys wanneer iets gebeur: nou, klaar gebeur, of nog gaan gebeur.

TydVoorbeeld
Teenwoordige tyd
nou
Ek eet ’n appel.
Verlede tyd
klaar gebeur
Ek het ’n appel geëet.
Toekomende tyd
gaan nog gebeur
Ek sal ’n appel eet.
Rule

Verlede tyd: het + ge- + werkwoord, en die werkwoord skuif na die einde van die sin.
Toekomende tyd: sal + werkwoord, en die werkwoord staan aan die einde.

Watch out

Begin die werkwoord met be-, ver-, ont-, her-, ge- of er-? Dan kry dit nie nog ’n ge- nie. Ek het my boek vergeet. Pa het die rekening betaal.

Practise · Tap and try

Verander die tyd

Kies die sin wat reg is.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Hulpwerkwoorde wat ’n betekenis byvoeg

Party hulpwerkwoorde sê iets oor hoe die persoon voel of wat toegelaat word.

HulpwerkwoordDit wys…Voorbeeld
kanjy is in staatEk kan swem.
magjy het toestemmingMag ek buite speel?
moetdit is nodigJy moet jou bed opmaak.
wiljy wens of verlang ditEk wil ’n hond hê.
saljy beplan ditEk sal jou help.
Practise · Tap and try

Watter een pas?

Kies die hulpwerkwoord wat die regte betekenis gee.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die opdragvorm

Wanneer jy iemand sê wat om te doen, begin die sin met die werkwoord. Ons noem dit die opdragvorm of bevelsvorm. Jy kry dit in resepte, instruksies en reëls.

  • Sny die brood in skywe.
  • Maak asseblief die deur toe.
  • Was jou hande voor ete.
Rule

Die werkwoord staan heel voor. Die sin eindig met ’n punt, of met ’n uitroepteken as dit ’n sterk bevel is: Pasop!

Watch out

Wil jy sê iemand mag iets nie doen nie? Begin met Moenie en eindig met nie: Moenie op die gras loop nie.

Practise · Tap and try

Vind die opdrag

Elke sin is ’n instruksie, soos in ’n resep of van die onderwyser.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Deelwoorde: werkwoorde wat beskryf

’n Deelwoord is ’n werkwoord wat voor ’n naamwoord staan en dit beskryf, net soos ’n byvoeglike naamwoord.

SoortHoe lyk dit?Voorbeeld
teenwoordige deelwoordwerkwoord + -endedie huilende baba
verlede deelwoordge- + werkwoord (+ -de of -te)die gebreekte koppie
Rule

huil → huilende · slaap → slapende · breek → gebreekte · kook → gekookte

Practise · Tap and try

Vind die deelwoord

Tik op die deelwoord in die sin.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Onderstreep
    1.

    Onderstreep die werkwoord in die sin:
    Die kinders speel buite in die son. (1)

    Show the answer

    Answer: speel

    Marks: 1 punt vir die regte woord.

  2. Verander die tyd
    2.

    Herskryf die sin in die verlede tyd:
    Ek eet ’n appel. (2)

    Show the answer
    1. Sit het na die onderwerp: Ek het …
    2. Maak die werkwoord geëet en sit dit aan die einde.

    Answer: Ek het ’n appel geëet.

    Marks: 1 punt vir het, 1 punt vir geëet op die regte plek.

  3. Identifiseer
    3.

    Skryf die hoofwerkwoord en die hulpwerkwoord neer:
    Ons sal môre see toe gaan. (2)

    Show the answer

    Answer: Hoofwerkwoord: gaan · Hulpwerkwoord: sal

    Marks: 1 punt elk.

  4. Opdragvorm
    4.

    Herskryf as ’n opdrag:
    Jy moet die deur toemaak. (1)

    Show the answer

    Answer: Maak die deur toe.

    Marks: 1 punt. Die werkwoord moet voor staan.

  5. Vul in
    5.

    Skryf die woord tussen hakies as ’n deelwoord:
    Die (huil) baba wil nie slaap nie. (1)

    Show the answer

    Answer: huilende

    Marks: 1 punt vir die regte spelling.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • ’n Werkwoord sê wat iemand of iets doen. Vra: Wat doen hy of sy?
  • Onderwerp (wie doen dit?) + werkwoord (wat doen hy?) + voorwerp (wat of wie?).
  • Hulpwerkwoorde (het, sal, kan, moet, mag, wil, word) help die hoofwerkwoord.
  • Verlede tyd: het + ge-werkwoord aan die einde. Toekomende tyd: sal + werkwoord aan die einde.
  • Opdragvorm: die werkwoord staan voor. Deelwoorde: -ende (huilende) of ge- (gebreekte).
Watch out!4 easy mistakes
  • Not: Ek het my boek gevergeet. But: Ek het my boek vergeet. Ver- kry nie ’n ekstra ge- nie.
  • Not: Ek het gespeel buite. But: Ek het buite gespeel. Die werkwoord staan aan die einde.
  • Not: In “Pa was die motor” is was net ’n hulpwerkwoord. But: Hier beteken was skoonmaak: dit is die hoofwerkwoord.
  • Not: Elke sin het ’n voorwerp. But: In “Die baba huil.” is daar geen voorwerp nie.
What the exam asks4 question types
  • Onderstreep of omkring die werkwoord, die hoofwerkwoord of die hulpwerkwoord in ’n sin.
  • Herskryf in die verlede of toekomende tyd en let op die woordorde.
  • Gee die onderwerp, werkwoord en voorwerp soms in ’n tabel.
  • Skryf as ’n opdrag of vind die opdragte in ’n resep of instruksies.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 7 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Werkwoorde in the Grade 4 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 4 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF