Gaan na inhoud

Gratis Graad 4 Afrikaans-les: Werkwoorde

Leer wat ’n werkwoord is en hoe dit in ’n sin werk. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Jou vordering0 van 7
Wat jy gaan leer
  • Herken die werkwoord: die woord wat sê wat iemand of iets doen.
  • Vind die onderwerp, die werkwoord en die voorwerp in ’n sin.
  • Ken die verskil tussen ’n hoofwerkwoord en ’n hulpwerkwoord.
  • Skryf ’n sin in die teenwoordige, verlede en toekomende tyd.
  • Gebruik die opdragvorm en herken deelwoorde.

Wat is ’n werkwoord?

’n Werkwoord sê wat iemand of iets doen. Ons noem dit ook ’n doenwoord of aksiewoord.

  • Die hond blaf vir die posbode.
  • Thandi skop die bal.
  • Ouma bak vanmiddag koekies.
  • Die baba slaap in die kamer.Slaap is ook ’n werkwoord, al beweeg die baba nie.
Reël

Vra: Wat doen hy, sy of dit? Die woord wat antwoord, is die werkwoord.

Pasop

Een woord kan verskillende dinge beteken. In “Pa was die motor.” is was ’n werkwoord (skoonmaak). Kyk altyd na die sin.

Oefen · Tik en probeer

Vind die werkwoord

Lees die sin en tik op die werkwoord. Elke keer kry jy ’n ander sin.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Onderwerp, werkwoord en voorwerp

Die meeste sinne het iemand wat iets doen: die onderwerp. Dan kom die werkwoord. Dikwels is daar ook iets of iemand waaraan dit gedoen word: die voorwerp.

  • Thabo skop die bal.Wie skop? Thabo (onderwerp). Wat doen hy? skop (werkwoord). Wat skop hy? die bal (voorwerp).
  • Die kat vang ’n muis.Wie vang? die kat. Wat doen dit? vang. Wat vang dit? ’n muis.

Kleure: groen = onderwerp · blou = werkwoord · bruin = voorwerp

Reël

Vra drie vrae: Wie doen dit? → onderwerp. Wat doen hy of sy? → werkwoord. Wat of wie? → voorwerp.

Pasop

Nie elke sin het ’n voorwerp nie. In “Die baba huil.” is daar net ’n onderwerp (die baba) en ’n werkwoord (huil).

Oefen · Tik en probeer

Wie, wat doen, wat?

Kies die regte antwoord. Tik dan “Volgende vraag”.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Hoofwerkwoorde en hulpwerkwoorde

Soms staan daar twee werkwoorde in ’n sin. Die hoofwerkwoord sê wat gedoen word. Die hulpwerkwoord help die hoofwerkwoord, byvoorbeeld om te wys wanneer iets gebeur.

  • Sy het die appel geskil.het = hulpwerkwoord · geskil = hoofwerkwoord
  • Ons sal môre swem.sal = hulpwerkwoord · swem = hoofwerkwoord
  • Jy kan mooi sing.kan = hulpwerkwoord · sing = hoofwerkwoord

Kleure: blou = hoofwerkwoord · rooi = hulpwerkwoord

Reël

Hulpwerkwoorde wat jy gereeld kry: het, sal, kan, moet, mag, wil, word. Die hoofwerkwoord sê wat gedoen word. Vra: Wat het sy gedoen? → geskil.

Meerkat-wenk

In die verlede tyd staan die hoofwerkwoord byna altyd aan die einde van die sin.

Oefen · Tik en probeer

Hoof of hulp?

Lees wat jy moet soek. Tik op die regte woord.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Die werkwoord en die tyd

Die werkwoord wys wanneer iets gebeur: nou, klaar gebeur, of nog gaan gebeur.

TydVoorbeeld
Teenwoordige tyd
nou
Ek eet ’n appel.
Verlede tyd
klaar gebeur
Ek het ’n appel geëet.
Toekomende tyd
gaan nog gebeur
Ek sal ’n appel eet.
Reël

Verlede tyd: het + ge- + werkwoord, en die werkwoord skuif na die einde van die sin.
Toekomende tyd: sal + werkwoord, en die werkwoord staan aan die einde.

Pasop

Begin die werkwoord met be-, ver-, ont-, her-, ge- of er-? Dan kry dit nie nog ’n ge- nie. Ek het my boek vergeet. Pa het die rekening betaal.

Oefen · Tik en probeer

Verander die tyd

Kies die sin wat reg is.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Hulpwerkwoorde wat ’n betekenis byvoeg

Party hulpwerkwoorde sê iets oor hoe die persoon voel of wat toegelaat word.

HulpwerkwoordDit wys…Voorbeeld
kanjy is in staatEk kan swem.
magjy het toestemmingMag ek buite speel?
moetdit is nodigJy moet jou bed opmaak.
wiljy wens of verlang ditEk wil ’n hond hê.
saljy beplan ditEk sal jou help.
Oefen · Tik en probeer

Watter een pas?

Kies die hulpwerkwoord wat die regte betekenis gee.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Die opdragvorm

Wanneer jy iemand sê wat om te doen, begin die sin met die werkwoord. Ons noem dit die opdragvorm of bevelsvorm. Jy kry dit in resepte, instruksies en reëls.

  • Sny die brood in skywe.
  • Maak asseblief die deur toe.
  • Was jou hande voor ete.
Reël

Die werkwoord staan heel voor. Die sin eindig met ’n punt, of met ’n uitroepteken as dit ’n sterk bevel is: Pasop!

Pasop

Wil jy sê iemand mag iets nie doen nie? Begin met Moenie en eindig met nie: Moenie op die gras loop nie.

Oefen · Tik en probeer

Vind die opdrag

Elke sin is ’n instruksie, soos in ’n resep of van die onderwyser.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Deelwoorde: werkwoorde wat beskryf

’n Deelwoord is ’n werkwoord wat voor ’n naamwoord staan en dit beskryf, net soos ’n byvoeglike naamwoord.

SoortHoe lyk dit?Voorbeeld
teenwoordige deelwoordwerkwoord + -endedie huilende baba
verlede deelwoordge- + werkwoord (+ -de of -te)die gebreekte koppie
Reël

huil → huilende · slaap → slapende · breek → gebreekte · kook → gekookte

Oefen · Tik en probeer

Vind die deelwoord

Tik op die deelwoord in die sin.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.
Eksamenvoorbeeld

So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.

  1. Onderstreep
    1.

    Onderstreep die werkwoord in die sin:
    Die kinders speel buite in die son. (1)

    Wys die antwoord

    Antwoord: speel

    Punte: 1 punt vir die regte woord.

  2. Verander die tyd
    2.

    Herskryf die sin in die verlede tyd:
    Ek eet ’n appel. (2)

    Wys die antwoord
    1. Sit het na die onderwerp: Ek het …
    2. Maak die werkwoord geëet en sit dit aan die einde.

    Antwoord: Ek het ’n appel geëet.

    Punte: 1 punt vir het, 1 punt vir geëet op die regte plek.

  3. Identifiseer
    3.

    Skryf die hoofwerkwoord en die hulpwerkwoord neer:
    Ons sal môre see toe gaan. (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Hoofwerkwoord: gaan · Hulpwerkwoord: sal

    Punte: 1 punt elk.

  4. Opdragvorm
    4.

    Herskryf as ’n opdrag:
    Jy moet die deur toemaak. (1)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Maak die deur toe.

    Punte: 1 punt. Die werkwoord moet voor staan.

  5. Vul in
    5.

    Skryf die woord tussen hakies as ’n deelwoord:
    Die (huil) baba wil nie slaap nie. (1)

    Wys die antwoord

    Antwoord: huilende

    Punte: 1 punt vir die regte spelling.

Onthou dit en toets jouself

Tik op ’n blok om dit oop te maak.

Onthou dit: jou opsomming5 punte
  • ’n Werkwoord sê wat iemand of iets doen. Vra: Wat doen hy of sy?
  • Onderwerp (wie doen dit?) + werkwoord (wat doen hy?) + voorwerp (wat of wie?).
  • Hulpwerkwoorde (het, sal, kan, moet, mag, wil, word) help die hoofwerkwoord.
  • Verlede tyd: het + ge-werkwoord aan die einde. Toekomende tyd: sal + werkwoord aan die einde.
  • Opdragvorm: die werkwoord staan voor. Deelwoorde: -ende (huilende) of ge- (gebreekte).
Pasop!4 maklike foute
  • Nie: Ek het my boek gevergeet. Wel: Ek het my boek vergeet. Ver- kry nie ’n ekstra ge- nie.
  • Nie: Ek het gespeel buite. Wel: Ek het buite gespeel. Die werkwoord staan aan die einde.
  • Nie: In “Pa was die motor” is was net ’n hulpwerkwoord. Wel: Hier beteken was skoonmaak: dit is die hoofwerkwoord.
  • Nie: Elke sin het ’n voorwerp. Wel: In “Die baba huil.” is daar geen voorwerp nie.
Wat die eksamen vra4 vraagtipes
  • Onderstreep of omkring die werkwoord, die hoofwerkwoord of die hulpwerkwoord in ’n sin.
  • Herskryf in die verlede of toekomende tyd en let op die woordorde.
  • Gee die onderwerp, werkwoord en voorwerp soms in ’n tabel.
  • Skryf as ’n opdrag of vind die opdragte in ’n resep of instruksies.
Vasvra

Vinnige vrae

Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.

Reg: 0
Jy het al 7 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.

Gereed om te oefen? In die Graad 4 Afrikaans-vasvra kies jy Woordsoorte of Tye.

Begin die Afrikaans-vasvra
Vir ouers
  • Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
  • Speel ’n speletjie: wys na iets wat iemand doen en vra “Wat is die werkwoord?”
  • Laat jou kind in ’n resep of ’n storieboek die werkwoorde met ’n kleurpotlood onderstreep, soos in die werkboek.
  • Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

Volgens die KABV vir Graad 4 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.

Wat hierdie Graad 4 Afrikaans-les oor werkwoorde dek

Hierdie gratis, interaktiewe Graad 4 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur werkwoorde, volgens die KABV vir Afrikaans Huistaal: wat ’n werkwoord is, onderwerp en voorwerp, hoof- en hulpwerkwoorde, die teenwoordige, verlede en toekomende tyd, die opdragvorm en deelwoorde.

Ná elke reël oefen jou kind dadelik: tik op die werkwoord in ’n sin of kies die regte vorm. Elke antwoord word dadelik gemerk, met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 4 Afrikaans-vasvra.

Gratis PDF