Free Grade 4 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde
Leer wat ’n selfstandige naamwoord is en watter soorte daar is. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Herken ’n selfstandige naamwoord: die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel.
- Ken die verskil tussen ’n eienaam en ’n soortnaam, en skryf eiename met ’n hoofletter.
- Gebruik versamelname soos ’n trop skape.
- Herken abstrakte selfstandige naamwoorde, soos liefde en vrees.
- Ken telbare en ontelbare naamwoorde en vorm samestellings.
Wat is ’n selfstandige naamwoord?
’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, ’n dier, ’n plek of ’n ding. Dit kan ook die naam van ’n gevoel of ’n idee wees.
| Dit noem… | Voorbeelde |
|---|---|
| mense | ma, dokter, Sipho |
| diere | hond, olifant, meerkat |
| plekke | skool, strand, George |
| dinge | boek, fiets, appel |
| gevoelens en idees | vreugde, vrees, vriendskap |
Toets: kan jy die of ’n voor die woord sit? die skool, ’n hond, die vreugde. Dan is dit dikwels ’n selfstandige naamwoord.
Pasop vir woorde wat beskryf of ’n handeling noem. Mooi en vinnig beskryf, en hardloop is ’n werkwoord. Jy kan nie sê “die mooi” of “’n hardloop” nie.
Vind die selfstandige naamwoord
Lees die sin en tik op die selfstandige naamwoord. Soms is daar meer as een.
Eiename en soortname
’n Soortnaam is die gewone naam vir enige een van ’n soort: seun, stad, rivier, hond.
’n Eienaam is die eie, spesiale naam van een bepaalde mens, dier of plek: Sipho, Kaapstad, die Oranjerivier, Rover.
| Soortnaam | Eienaam |
|---|---|
| seun | Sipho |
| stad | Kaapstad |
| rivier | die Oranjerivier |
| hond | Rover |
| land | Namibië |
| skool | Laerskool Bergsig |
Eiename begin altyd met ’n hoofletter, ook in die middel van ’n sin: Ons ry na Knysna.
Die gewone woord kry nie ’n hoofletter nie: die rivier, maar die Oranjerivier; my hond, maar Rover.
Eienaam of soortnaam?
Kies die regte antwoord. Tik dan “Volgende vraag”.
Versamelname
’n Versamelnaam is een woord vir ’n hele groep mense, diere of dinge wat saam is.
| Versamelnaam | van… |
|---|---|
| ’n trop | skape |
| ’n kudde | beeste of olifante |
| ’n swerm | bye of voëls |
| ’n skool | visse |
| ’n span | spelers |
| ’n tros | druiwe of piesangs |
| ’n bos | blomme of sleutels |
| ’n koor | sangers |
Die versamelnaam staan voor die groep: ’n swerm bye. Dit noem die hele groep in een woord.
Skool kan twee dinge beteken: die plek waar jy leer, of ’n groep visse. Kyk altyd na die sin.
Kies die versamelnaam
Kies die woord wat die groep noem.
Abstrakte selfstandige naamwoorde
Party selfstandige naamwoorde is name van dinge wat jy nie kan sien of aanraak nie: gevoelens, idees en eienskappe. Dit is abstrakte selfstandige naamwoorde.
Dinge wat jy wel kan sien en aanraak, is konkreet: tafel, hond, water.
- Ma se liefde maak my gelukkig.Jy kan liefde voel, maar nie vashou nie.
- Hy het vrees vir slange.
- Ons vriendskap is baie sterk.
- Sy het moed gehad om die waarheid te sê.
Vra: kan ek dit sien, aanraak, ruik, hoor of proe? Nee → abstrak. Ja → konkreet.
Vind die abstrakte naamwoord
Tik op die naamwoord wat ’n gevoel of idee noem.
Telbaar en ontelbaar
Telbare naamwoorde kan jy tel: een appel, twee appels.
Ontelbare naamwoorde (massaname) kan jy nie een-een tel nie: sand, sout, melk, water, suiker. Jy sê ’n bietjie of baie.
| Telbaar | Ontelbaar |
|---|---|
| drie appels | ’n bietjie melk |
| vyf koekies | baie suiker |
| twee emmers water | skoon water |
Wil jy ’n ontelbare naamwoord tel? Tel die houer of die maat: twee glase melk, ’n sak sand, drie lepels suiker.
Telbaar of ontelbaar?
Kies die regte antwoord.
Samestellings
Ons kan twee woorde saamvoeg om ’n nuwe selfstandige naamwoord te maak. Dit is ’n samestelling.
| Woord 1 | Woord 2 | Samestelling |
|---|---|---|
| voet | bal | voetbal |
| skool | tas | skooltas |
| reën | jas | reënjas |
| kombuis | tafel | kombuistafel |
| swem | bad | swembad |
Skryf ’n samestelling as een woord. Die laaste deel sê wat dit is: ’n skooltas is ’n tas, ’n reënjas is ’n jas.
Moenie die twee dele los skryf nie: nie skool tas nie, maar skooltas.
Maak die samestelling
Kies die regte samestelling.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Onderstreep1.
Onderstreep die selfstandige naamwoorde in die sin:
Die boer gee kos vir sy koeie. (3)Show the answer
Answer: boer, kos, koeie
Marks: 1 punt elk.
- Hoofletters2.
Herskryf die sin met die regte hoofletters:
ek en zola ry saterdag na mosselbaai. (4)Show the answer
Answer: Ek en Zola ry Saterdag na Mosselbaai.
Marks: 1 punt elk vir Ek, Zola, Saterdag en Mosselbaai.
- Versamelnaam3.
Voltooi met die regte versamelnaam:
’n ______ beeste (1)Show the answer
Answer: kudde (ook: trop)
Marks: 1 punt.
- Soort naamwoord4.
Watter woord is ’n abstrakte selfstandige naamwoord? Gee ’n rede.
tafel · geluk · kat · water (2)Show the answer
Answer: geluk, want jy kan dit nie sien of aanraak nie.
Marks: 1 punt vir die woord, 1 punt vir die rede.
- Samestelling5.
Vorm ’n samestelling van die twee woorde:
verjaarsdag + koek (1)Show the answer
Answer: verjaarsdagkoek
Marks: 1 punt. Een woord.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- ’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel. Toets: die of ’n voor die woord.
- Soortnaam = gewone naam (stad). Eienaam = eie naam (Kaapstad) en kry ’n hoofletter.
- Versamelnaam = een woord vir ’n groep: ’n trop skape, ’n swerm bye.
- Abstrak = kan jy nie sien of aanraak nie (liefde, vrees). Konkreet = kan jy (tafel).
- Telbaar (appels) en ontelbaar (sand, melk). Samestelling = twee woorde as een woord (skooltas).
Watch out!4 easy mistakes
- Not: ons woon in george. But: Ons woon in George.
- Not: My Hond is groot. But: My hond is groot. Hond is ’n soortnaam.
- Not: ’n trop bye But: ’n swerm bye
- Not: skool tas But: skooltas
What the exam asks4 question types
- Onderstreep of omkring die selfstandige naamwoorde in ’n sin.
- Skryf oor met hoofletters vir eiename.
- Voltooi met ’n versamelnaam soos ’n ___ skape.
- Sorteer woorde in soortname, eiename en abstrakte selfstandige naamwoorde.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 4 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 4 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

