Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 4 › Selfstandige naamwoorde

Free Grade 4 Afrikaans lesson: Selfstandige naamwoorde

Leer wat ’n selfstandige naamwoord is en watter soorte daar is. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 6
What you will learn
  • Herken ’n selfstandige naamwoord: die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel.
  • Ken die verskil tussen ’n eienaam en ’n soortnaam, en skryf eiename met ’n hoofletter.
  • Gebruik versamelname soos ’n trop skape.
  • Herken abstrakte selfstandige naamwoorde, soos liefde en vrees.
  • Ken telbare en ontelbare naamwoorde en vorm samestellings.

Wat is ’n selfstandige naamwoord?

’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, ’n dier, ’n plek of ’n ding. Dit kan ook die naam van ’n gevoel of ’n idee wees.

Dit noem…Voorbeelde
mensema, dokter, Sipho
dierehond, olifant, meerkat
plekkeskool, strand, George
dingeboek, fiets, appel
gevoelens en ideesvreugde, vrees, vriendskap
Rule

Toets: kan jy die of ’n voor die woord sit? die skool, ’n hond, die vreugde. Dan is dit dikwels ’n selfstandige naamwoord.

Watch out

Pasop vir woorde wat beskryf of ’n handeling noem. Mooi en vinnig beskryf, en hardloop is ’n werkwoord. Jy kan nie sê “die mooi” of “’n hardloop” nie.

Practise · Tap and try

Vind die selfstandige naamwoord

Lees die sin en tik op die selfstandige naamwoord. Soms is daar meer as een.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Eiename en soortname

’n Soortnaam is die gewone naam vir enige een van ’n soort: seun, stad, rivier, hond.

’n Eienaam is die eie, spesiale naam van een bepaalde mens, dier of plek: Sipho, Kaapstad, die Oranjerivier, Rover.

SoortnaamEienaam
seunSipho
stadKaapstad
rivierdie Oranjerivier
hondRover
landNamibië
skoolLaerskool Bergsig
Rule

Eiename begin altyd met ’n hoofletter, ook in die middel van ’n sin: Ons ry na Knysna.

Watch out

Die gewone woord kry nie ’n hoofletter nie: die rivier, maar die Oranjerivier; my hond, maar Rover.

Practise · Tap and try

Eienaam of soortnaam?

Kies die regte antwoord. Tik dan “Volgende vraag”.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Versamelname

’n Versamelnaam is een woord vir ’n hele groep mense, diere of dinge wat saam is.

Versamelnaamvan…
’n tropskape
’n kuddebeeste of olifante
’n swermbye of voëls
’n skoolvisse
’n spanspelers
’n trosdruiwe of piesangs
’n bosblomme of sleutels
’n koorsangers
Rule

Die versamelnaam staan voor die groep: ’n swerm bye. Dit noem die hele groep in een woord.

Watch out

Skool kan twee dinge beteken: die plek waar jy leer, of ’n groep visse. Kyk altyd na die sin.

Practise · Tap and try

Kies die versamelnaam

Kies die woord wat die groep noem.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Abstrakte selfstandige naamwoorde

Party selfstandige naamwoorde is name van dinge wat jy nie kan sien of aanraak nie: gevoelens, idees en eienskappe. Dit is abstrakte selfstandige naamwoorde.

Dinge wat jy wel kan sien en aanraak, is konkreet: tafel, hond, water.

  • Ma se liefde maak my gelukkig.Jy kan liefde voel, maar nie vashou nie.
  • Hy het vrees vir slange.
  • Ons vriendskap is baie sterk.
  • Sy het moed gehad om die waarheid te sê.
Rule

Vra: kan ek dit sien, aanraak, ruik, hoor of proe? Nee → abstrak. Ja → konkreet.

Practise · Tap and try

Vind die abstrakte naamwoord

Tik op die naamwoord wat ’n gevoel of idee noem.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Telbaar en ontelbaar

Telbare naamwoorde kan jy tel: een appel, twee appels.

Ontelbare naamwoorde (massaname) kan jy nie een-een tel nie: sand, sout, melk, water, suiker. Jy sê ’n bietjie of baie.

TelbaarOntelbaar
drie appels’n bietjie melk
vyf koekiesbaie suiker
twee emmers waterskoon water
Rule

Wil jy ’n ontelbare naamwoord tel? Tel die houer of die maat: twee glase melk, ’n sak sand, drie lepels suiker.

Practise · Tap and try

Telbaar of ontelbaar?

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Samestellings

Ons kan twee woorde saamvoeg om ’n nuwe selfstandige naamwoord te maak. Dit is ’n samestelling.

Woord 1Woord 2Samestelling
voetbalvoetbal
skooltasskooltas
reënjasreënjas
kombuistafelkombuistafel
swembadswembad
Rule

Skryf ’n samestelling as een woord. Die laaste deel sê wat dit is: ’n skooltas is ’n tas, ’n reënjas is ’n jas.

Watch out

Moenie die twee dele los skryf nie: nie skool tas nie, maar skooltas.

Practise · Tap and try

Maak die samestelling

Kies die regte samestelling.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Onderstreep
    1.

    Onderstreep die selfstandige naamwoorde in die sin:
    Die boer gee kos vir sy koeie. (3)

    Show the answer

    Answer: boer, kos, koeie

    Marks: 1 punt elk.

  2. Hoofletters
    2.

    Herskryf die sin met die regte hoofletters:
    ek en zola ry saterdag na mosselbaai. (4)

    Show the answer

    Answer: Ek en Zola ry Saterdag na Mosselbaai.

    Marks: 1 punt elk vir Ek, Zola, Saterdag en Mosselbaai.

  3. Versamelnaam
    3.

    Voltooi met die regte versamelnaam:
    ’n ______ beeste (1)

    Show the answer

    Answer: kudde (ook: trop)

    Marks: 1 punt.

  4. Soort naamwoord
    4.

    Watter woord is ’n abstrakte selfstandige naamwoord? Gee ’n rede.
    tafel · geluk · kat · water (2)

    Show the answer

    Answer: geluk, want jy kan dit nie sien of aanraak nie.

    Marks: 1 punt vir die woord, 1 punt vir die rede.

  5. Samestelling
    5.

    Vorm ’n samestelling van die twee woorde:
    verjaarsdag + koek (1)

    Show the answer

    Answer: verjaarsdagkoek

    Marks: 1 punt. Een woord.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • ’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel. Toets: die of ’n voor die woord.
  • Soortnaam = gewone naam (stad). Eienaam = eie naam (Kaapstad) en kry ’n hoofletter.
  • Versamelnaam = een woord vir ’n groep: ’n trop skape, ’n swerm bye.
  • Abstrak = kan jy nie sien of aanraak nie (liefde, vrees). Konkreet = kan jy (tafel).
  • Telbaar (appels) en ontelbaar (sand, melk). Samestelling = twee woorde as een woord (skooltas).
Watch out!4 easy mistakes
  • Not: ons woon in george. But: Ons woon in George.
  • Not: My Hond is groot. But: My hond is groot. Hond is ’n soortnaam.
  • Not: ’n trop bye But: ’n swerm bye
  • Not: skool tas But: skooltas
What the exam asks4 question types
  • Onderstreep of omkring die selfstandige naamwoorde in ’n sin.
  • Skryf oor met hoofletters vir eiename.
  • Voltooi met ’n versamelnaam soos ’n ___ skape.
  • Sorteer woorde in soortname, eiename en abstrakte selfstandige naamwoorde.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 6 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Selfstandige naamwoorde in the Grade 4 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 4 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF