Gaan na inhoud
Afrikaans-lesse · Graad 4 › Selfstandige naamwoorde

Gratis Graad 4 Afrikaans-les: Selfstandige naamwoorde

Leer wat ’n selfstandige naamwoord is en watter soorte daar is. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Jou vordering0 van 6
Wat jy gaan leer
  • Herken ’n selfstandige naamwoord: die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel.
  • Ken die verskil tussen ’n eienaam en ’n soortnaam, en skryf eiename met ’n hoofletter.
  • Gebruik versamelname soos ’n trop skape.
  • Herken abstrakte selfstandige naamwoorde, soos liefde en vrees.
  • Ken telbare en ontelbare naamwoorde en vorm samestellings.

Wat is ’n selfstandige naamwoord?

’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, ’n dier, ’n plek of ’n ding. Dit kan ook die naam van ’n gevoel of ’n idee wees.

Dit noem…Voorbeelde
mensema, dokter, Sipho
dierehond, olifant, meerkat
plekkeskool, strand, George
dingeboek, fiets, appel
gevoelens en ideesvreugde, vrees, vriendskap
Reël

Toets: kan jy die of ’n voor die woord sit? die skool, ’n hond, die vreugde. Dan is dit dikwels ’n selfstandige naamwoord.

Pasop

Pasop vir woorde wat beskryf of ’n handeling noem. Mooi en vinnig beskryf, en hardloop is ’n werkwoord. Jy kan nie sê “die mooi” of “’n hardloop” nie.

Oefen · Tik en probeer

Vind die selfstandige naamwoord

Lees die sin en tik op die selfstandige naamwoord. Soms is daar meer as een.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Eiename en soortname

’n Soortnaam is die gewone naam vir enige een van ’n soort: seun, stad, rivier, hond.

’n Eienaam is die eie, spesiale naam van een bepaalde mens, dier of plek: Sipho, Kaapstad, die Oranjerivier, Rover.

SoortnaamEienaam
seunSipho
stadKaapstad
rivierdie Oranjerivier
hondRover
landNamibië
skoolLaerskool Bergsig
Reël

Eiename begin altyd met ’n hoofletter, ook in die middel van ’n sin: Ons ry na Knysna.

Pasop

Die gewone woord kry nie ’n hoofletter nie: die rivier, maar die Oranjerivier; my hond, maar Rover.

Oefen · Tik en probeer

Eienaam of soortnaam?

Kies die regte antwoord. Tik dan “Volgende vraag”.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Versamelname

’n Versamelnaam is een woord vir ’n hele groep mense, diere of dinge wat saam is.

Versamelnaamvan…
’n tropskape
’n kuddebeeste of olifante
’n swermbye of voëls
’n skoolvisse
’n spanspelers
’n trosdruiwe of piesangs
’n bosblomme of sleutels
’n koorsangers
Reël

Die versamelnaam staan voor die groep: ’n swerm bye. Dit noem die hele groep in een woord.

Pasop

Skool kan twee dinge beteken: die plek waar jy leer, of ’n groep visse. Kyk altyd na die sin.

Oefen · Tik en probeer

Kies die versamelnaam

Kies die woord wat die groep noem.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Abstrakte selfstandige naamwoorde

Party selfstandige naamwoorde is name van dinge wat jy nie kan sien of aanraak nie: gevoelens, idees en eienskappe. Dit is abstrakte selfstandige naamwoorde.

Dinge wat jy wel kan sien en aanraak, is konkreet: tafel, hond, water.

  • Ma se liefde maak my gelukkig.Jy kan liefde voel, maar nie vashou nie.
  • Hy het vrees vir slange.
  • Ons vriendskap is baie sterk.
  • Sy het moed gehad om die waarheid te sê.
Reël

Vra: kan ek dit sien, aanraak, ruik, hoor of proe? Nee → abstrak. Ja → konkreet.

Oefen · Tik en probeer

Vind die abstrakte naamwoord

Tik op die naamwoord wat ’n gevoel of idee noem.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Telbaar en ontelbaar

Telbare naamwoorde kan jy tel: een appel, twee appels.

Ontelbare naamwoorde (massaname) kan jy nie een-een tel nie: sand, sout, melk, water, suiker. Jy sê ’n bietjie of baie.

TelbaarOntelbaar
drie appels’n bietjie melk
vyf koekiesbaie suiker
twee emmers waterskoon water
Reël

Wil jy ’n ontelbare naamwoord tel? Tel die houer of die maat: twee glase melk, ’n sak sand, drie lepels suiker.

Oefen · Tik en probeer

Telbaar of ontelbaar?

Kies die regte antwoord.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.

Samestellings

Ons kan twee woorde saamvoeg om ’n nuwe selfstandige naamwoord te maak. Dit is ’n samestelling.

Woord 1Woord 2Samestelling
voetbalvoetbal
skooltasskooltas
reënjasreënjas
kombuistafelkombuistafel
swembadswembad
Reël

Skryf ’n samestelling as een woord. Die laaste deel sê wat dit is: ’n skooltas is ’n tas, ’n reënjas is ’n jas.

Pasop

Moenie die twee dele los skryf nie: nie skool tas nie, maar skooltas.

Oefen · Tik en probeer

Maak die samestelling

Kies die regte samestelling.

Reg: 0
Tik as jy dit vir iemand anders kan verduidelik.
Eksamenvoorbeeld

So kan dit in die toets lyk

Onderwysers vra dieselfde ding op verskillende maniere. Probeer elke vraag eers self op papier, en tik dan om die antwoord te sien. Die getal tussen hakies is die punte.

  1. Onderstreep
    1.

    Onderstreep die selfstandige naamwoorde in die sin:
    Die boer gee kos vir sy koeie. (3)

    Wys die antwoord

    Antwoord: boer, kos, koeie

    Punte: 1 punt elk.

  2. Hoofletters
    2.

    Herskryf die sin met die regte hoofletters:
    ek en zola ry saterdag na mosselbaai. (4)

    Wys die antwoord

    Antwoord: Ek en Zola ry Saterdag na Mosselbaai.

    Punte: 1 punt elk vir Ek, Zola, Saterdag en Mosselbaai.

  3. Versamelnaam
    3.

    Voltooi met die regte versamelnaam:
    ’n ______ beeste (1)

    Wys die antwoord

    Antwoord: kudde (ook: trop)

    Punte: 1 punt.

  4. Soort naamwoord
    4.

    Watter woord is ’n abstrakte selfstandige naamwoord? Gee ’n rede.
    tafel · geluk · kat · water (2)

    Wys die antwoord

    Antwoord: geluk, want jy kan dit nie sien of aanraak nie.

    Punte: 1 punt vir die woord, 1 punt vir die rede.

  5. Samestelling
    5.

    Vorm ’n samestelling van die twee woorde:
    verjaarsdag + koek (1)

    Wys die antwoord

    Antwoord: verjaarsdagkoek

    Punte: 1 punt. Een woord.

Onthou dit en toets jouself

Tik op ’n blok om dit oop te maak.

Onthou dit: jou opsomming5 punte
  • ’n Selfstandige naamwoord is die naam van ’n mens, dier, plek, ding of gevoel. Toets: die of ’n voor die woord.
  • Soortnaam = gewone naam (stad). Eienaam = eie naam (Kaapstad) en kry ’n hoofletter.
  • Versamelnaam = een woord vir ’n groep: ’n trop skape, ’n swerm bye.
  • Abstrak = kan jy nie sien of aanraak nie (liefde, vrees). Konkreet = kan jy (tafel).
  • Telbaar (appels) en ontelbaar (sand, melk). Samestelling = twee woorde as een woord (skooltas).
Pasop!4 maklike foute
  • Nie: ons woon in george. Wel: Ons woon in George.
  • Nie: My Hond is groot. Wel: My hond is groot. Hond is ’n soortnaam.
  • Nie: ’n trop bye Wel: ’n swerm bye
  • Nie: skool tas Wel: skooltas
Wat die eksamen vra4 vraagtipes
  • Onderstreep of omkring die selfstandige naamwoorde in ’n sin.
  • Skryf oor met hoofletters vir eiename.
  • Voltooi met ’n versamelnaam soos ’n ___ skape.
  • Sorteer woorde in soortname, eiename en abstrakte selfstandige naamwoorde.
Vasvra

Vinnige vrae

Tik ’n antwoord. Kry jy een verkeerd, lees hoekom en gaan terug na daardie stap.

Reg: 0
Jy het al 6 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.

Gereed om te oefen? In die Graad 4 Afrikaans-vasvra kies jy Woordsoorte of Spelling en hoofletters.

Begin die Afrikaans-vasvra
Vir ouers
  • Een stap per dag is genoeg. Laat jou kind die voorbeelde hardop lees.
  • Speel “Ek sien ’n naamwoord”: jou kind noem vyf dinge in die kamer wat ’n mens kan sien, en een gevoel.
  • Laat jou kind die eiename op ’n kosblik of koerantblad omkring en kyk of hulle met hoofletters begin.
  • Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

Volgens die KABV vir Graad 4 Afrikaans Huistaal. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas.

Wat hierdie Graad 4 Afrikaans-les oor selfstandige naamwoorde dek

Hierdie gratis, interaktiewe Graad 4 Afrikaans-les neem jou kind stap vir stap deur selfstandige naamwoorde, volgens die KABV vir Afrikaans Huistaal: wat ’n selfstandige naamwoord is, eiename en soortname met hoofletters, versamelname, abstrakte en konkrete naamwoorde, telbare en ontelbare naamwoorde, en samestellings.

Ná elke reël oefen jou kind dadelik, en elke antwoord word dadelik gemerk met ’n kort verduideliking. Oefen daarna in die gratis Graad 4 Afrikaans-vasvra.

Gratis PDF