Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 4 › Samestellings, afleidings en afkortings

Free Grade 4 Afrikaans lesson: Samestellings, afleidings en afkortings

Leer hoe ons nuwe woorde bou, en hoe ons woorde korter skryf. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 4
What you will learn
  • Bou samestellings: hand + sak = handsak.
  • Bou afleidings met on-, her-, -er, -heid, -loos en -baar.
  • Vind die stamwoord.
  • Ken die eerste afkortings: mnr., mev., dr., asb., bv.
  • Skryf maateenhede sonder punt: m, km, kg.

Samestellings

’n Samestelling is twee of meer woorde wat saam een woord vorm.

DeleSamestelling
hand + sakhandsak
bad + kamerbadkamer
net + balnetbal
son + skynsonskyn
skool + sport + dagskoolsportdag
Rule

Skryf ’n samestelling aanmekaar, sonder spasie: badkamer, nie bad kamer nie.

Practise · Tap and try

Bou die samestelling

Kies die regte woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Afleidings

’n Afleiding is ’n woord met ’n voorvoegsel (voor) of ’n agtervoegsel (agter). Die voegsel is nie ’n woord op sy eie nie.

VoegselBetekenisVoorbeeld
on-nieonveilig, onmoontlik
her-weerherskryf, herlees
-eriemand wat …speler, swemmer
-heidmaak ’n naamwoordgoedheid, eerlikheid
-loossonderkleurloos
-baarkan gedoen wordleesbaar, drinkbaar
Rule

Let op die spelling: swem → swemmer (kort klank), speel → speler (lang klank).

Practise · Tap and try

Bou die afleiding

Kies die regte woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Die stamwoord

Die stamwoord is die kern wat oorbly as jy die voegsels weghaal.

WoordStamwoord
onveiligveilig
eerlikheideerlik
kleurlooskleur
herskryfskryf
Rule

Woorde met dieselfde stamwoord is ’n woordfamilie: bak, bakker, bakkery, bakoond.

Practise · Tap and try

Vind die stamwoord

Kies die stamwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Afkortings

’n Afkorting is ’n korter manier om ’n woord te skryf.

WoordAfkorting
meneermnr.
mevroumev.
dokterdr.
assebliefasb.
byvoorbeeldbv.
nommernr.
bladsybl.
Rule

Maateenhede kry geen punt nie: m, km, g, kg, ℓ. En byvoorbeeld is een woord, so net een punt: bv.

Practise · Tap and try

Kies die afkorting

Kies die regte afkorting.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Samestellings
    1.

    Voeg saam:
    a) bad + kamer · b) skool + tas (2)

    Show the answer

    Answer: a) badkamer · b) skooltas

    Marks: 1 punt elk.

  2. Afleidings
    2.

    Maak nuwe woorde:
    a) on + veilig · b) goed + heid · c) kleur + loos (3)

    Show the answer

    Answer: a) onveilig · b) goedheid · c) kleurloos

    Marks: 1 punt elk.

  3. Afkortings
    3.

    Skryf afgekort:
    a) mevrou · b) asseblief · c) kilogram (3)

    Show the answer

    Answer: a) mev. · b) asb. · c) kg

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Samestelling: twee woorde, een woord (handsak).
  • Afleiding: woord + voegsel (onveilig, speler).
  • on- = nie, her- = weer, -loos = sonder, -baar = kan.
  • Stamwoord: die kern (veilig in onveilig).
  • Afkortings: mnr., mev., dr., asb., bv. (een punt); maateenhede sonder punt.
Watch out!4 easy mistakes
  • Not: bad kamer But: badkamer
  • Not: b.v. But: bv.
  • Not: km. But: km
  • Not: swemer But: swemmer
What the exam asks3 question types
  • Bou samestellings van twee woorde.
  • Bou afleidings met voegsels.
  • Skryf afkortings van woorde.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Samestellings, afleidings en afkortings in the Grade 4 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 4 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF