Skip to content
Afrikaans lessons · Grade 7 › Samestellings, afleidings en afkortings

Free Grade 7 Afrikaans lesson: Samestellings, afleidings en afkortings

Die reëls vir die Senior Fase. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.

Your progress0 of 4
What you will learn
  • Onderskei samestellings en afleidings.
  • Onderskei afkortings, letterwoorde, akronieme en verkortings.
  • Herken leenwoorde in Afrikaans.
  • Ontleed ’n woord in sy dele.
  • Vind en verbeter foute.

Samestelling of afleiding?

’n Samestelling het twee of meer volle woorde. ’n Afleiding het ’n woord plus ’n voegsel wat nie alleen kan staan nie.

WoordDeleSoort
voetbalvoet + balsamestelling
onvriendelikon- + vriend + -elikafleiding
voetbalspelervoet + bal + spel + -eralbei
Rule

Toets elke deel: kan dit alleen as woord staan?

Practise · Tap and try

Watter soort?

Kies die soort woord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Afkorting, letterwoord, akroniem, verkorting

Daar is verskillende maniere om woorde korter te maak.

SoortHoeVoorbeelde
afkortingletters uit die woord, met puntmnr., bv., o.a.
letterwoordeerste letters, elke letter apart gesêRSA, VSA
akroniemeerste letters of dele, as een woord gesêUnisa (Universiteit van Suid-Afrika)
verkorting’n deel van ’n langer woord word ’n eie woordfoto (fotografie), bus (omnibus)
Rule

Letterwoorde en akronieme kry geen punte nie. ’n Verkorting is ’n gewone woord.

Practise · Tap and try

Watter soort?

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Leenwoorde

Afrikaans het woorde uit ander tale geleen.

TaalLeenwoorde
Khoi-talegogga, kwagga
Maleisbaadjie, piesang
Engelssokker
isiZulu / isiXhosaindaba
Rule

Leenwoorde word dikwels aangepas by die Afrikaanse spelling: sokker.

Practise · Tap and try

Leenwoorde

Kies die regte antwoord.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.

Vind die fout

Kombineer al die reëls.

Rule

Kyk na: aanmekaar of los, die koppelteken, die verbindingsklank en die punte.

Practise · Tap and try

Tik op die fout

Tik op die woord wat verkeerd geskryf is.

Right: 0
Tap when you could explain it to someone else.
Exam example

How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.

  1. Ontleed
    1.

    Skryf die dele en sê of dit ’n samestelling of afleiding is:
    a) onbelangrik · b) tafeldoek (4)

    Show the answer

    Answer: a) on- + belangrik: afleiding · b) tafel + doek: samestelling

    Marks: 1 punt vir die dele, 1 vir die soort.

  2. Soorte
    2.

    Is dit ’n afkorting, letterwoord, akroniem of verkorting?
    a) foto · b) VSA · c) asb. (3)

    Show the answer

    Answer: a) verkorting · b) letterwoord · c) afkorting

    Marks: 1 punt elk.

  3. Verbeter
    3.

    Verbeter die drie foute:
    Die 13 jarige seun het ’n e pos aan die R.S.A. se ambassade gestuur. (3)

    Show the answer

    Answer: Die 13-jarige seun het ’n e-pos aan die RSA se ambassade gestuur.

    Marks: 1 punt elk.

Remember it and test yourself

Tap a block to open it.

Remember this: your summary5 points
  • Samestelling: volle woorde; afleiding: woord + voegsel; party is albei.
  • Afkorting (mnr.), letterwoord (RSA), akroniem (Unisa), verkorting (foto, bus).
  • Letterwoorde en akronieme kry geen punte nie.
  • Leenwoorde: gogga (Khoi), baadjie (Maleis), sokker (Engels).
  • Koppelteken: e-pos, 13-jarige, Suid-Afrika.
Watch out!3 easy mistakes
  • Not: skool sportdag But: skoolsportdag
  • Not: R.S.A. But: RSA
  • Not: 13 jarige But: 13-jarige
What the exam asks3 question types
  • Ontleed woorde in hulle dele.
  • Benoem die soort verkorte vorm.
  • Verbeter foute in woordvorming en afkortings.
Quiz

Quick questions

Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.

Right: 0
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.

Ready to practise? Choose Samestellings, afleidings en afkortings in the Grade 7 Afrikaans quiz.

Start the Afrikaans quiz
For parents
  • One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
  • Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
  • The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.

Follows CAPS for Grade 7 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

Free PDF