Free Grade 7 Afrikaans lesson: Samestellings, afleidings en afkortings
Die reëls vir die Senior Fase. Lees die reël, oefen dit dadelik en tik dan “Ek verstaan dit”.
- Onderskei samestellings en afleidings.
- Onderskei afkortings, letterwoorde, akronieme en verkortings.
- Herken leenwoorde in Afrikaans.
- Ontleed ’n woord in sy dele.
- Vind en verbeter foute.
Samestelling of afleiding?
’n Samestelling het twee of meer volle woorde. ’n Afleiding het ’n woord plus ’n voegsel wat nie alleen kan staan nie.
| Woord | Dele | Soort |
|---|---|---|
| voetbal | voet + bal | samestelling |
| onvriendelik | on- + vriend + -elik | afleiding |
| voetbalspeler | voet + bal + spel + -er | albei |
Toets elke deel: kan dit alleen as woord staan?
Watter soort?
Kies die soort woord.
Afkorting, letterwoord, akroniem, verkorting
Daar is verskillende maniere om woorde korter te maak.
| Soort | Hoe | Voorbeelde |
|---|---|---|
| afkorting | letters uit die woord, met punt | mnr., bv., o.a. |
| letterwoord | eerste letters, elke letter apart gesê | RSA, VSA |
| akroniem | eerste letters of dele, as een woord gesê | Unisa (Universiteit van Suid-Afrika) |
| verkorting | ’n deel van ’n langer woord word ’n eie woord | foto (fotografie), bus (omnibus) |
Letterwoorde en akronieme kry geen punte nie. ’n Verkorting is ’n gewone woord.
Watter soort?
Kies die regte antwoord.
Leenwoorde
Afrikaans het woorde uit ander tale geleen.
| Taal | Leenwoorde |
|---|---|
| Khoi-tale | gogga, kwagga |
| Maleis | baadjie, piesang |
| Engels | sokker |
| isiZulu / isiXhosa | indaba |
Leenwoorde word dikwels aangepas by die Afrikaanse spelling: sokker.
Leenwoorde
Kies die regte antwoord.
Vind die fout
Kombineer al die reëls.
Kyk na: aanmekaar of los, die koppelteken, die verbindingsklank en die punte.
Tik op die fout
Tik op die woord wat verkeerd geskryf is.
How it can look in the test

Teachers ask the same thing in different ways. Try each question on paper first, then tap to see the answer. The number in brackets is the marks.
- Ontleed1.
Skryf die dele en sê of dit ’n samestelling of afleiding is:
a) onbelangrik · b) tafeldoek (4)Show the answer
Answer: a) on- + belangrik: afleiding · b) tafel + doek: samestelling
Marks: 1 punt vir die dele, 1 vir die soort.
- Soorte2.
Is dit ’n afkorting, letterwoord, akroniem of verkorting?
a) foto · b) VSA · c) asb. (3)Show the answer
Answer: a) verkorting · b) letterwoord · c) afkorting
Marks: 1 punt elk.
- Verbeter3.
Verbeter die drie foute:
Die 13 jarige seun het ’n e pos aan die R.S.A. se ambassade gestuur. (3)Show the answer
Answer: Die 13-jarige seun het ’n e-pos aan die RSA se ambassade gestuur.
Marks: 1 punt elk.
Remember it and test yourself
Tap a block to open it.
Remember this: your summary5 points
- Samestelling: volle woorde; afleiding: woord + voegsel; party is albei.
- Afkorting (mnr.), letterwoord (RSA), akroniem (Unisa), verkorting (foto, bus).
- Letterwoorde en akronieme kry geen punte nie.
- Leenwoorde: gogga (Khoi), baadjie (Maleis), sokker (Engels).
- Koppelteken: e-pos, 13-jarige, Suid-Afrika.
Watch out!3 easy mistakes
- Not: skool sportdag But: skoolsportdag
- Not: R.S.A. But: RSA
- Not: 13 jarige But: 13-jarige
What the exam asks3 question types
- Ontleed woorde in hulle dele.
- Benoem die soort verkorte vorm.
- Verbeter foute in woordvorming en afkortings.
Quick questions
Tap an answer. If you get one wrong, read why and go back to that step.
You have ticked all 4 steps! Now you are ready for the quiz.Ready to practise? Choose Samestellings, afleidings en afkortings in the Grade 7 Afrikaans quiz.
- One lesson an evening is enough. Let your child read the Afrikaans examples aloud.
- Every step has instant practice, and every answer is marked with a short explanation.
- The ticks (“I understand this”) are saved on this device only.
Follows CAPS for Grade 7 Afrikaans. The lesson itself is in Afrikaans.

