Noodgevalle: kos, skuiling en beskermende klere
Noodgevalle en vlugtelinge: skuiling, noodkos, voedselverwerking en beskermende klere. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Kos
| Voedingstof | Wat dit vir die liggaam doen |
|---|---|
| Koolhidrate | Gee energie |
| Proteïene | Help die liggaam groei en herstel |
| Vitamiene en minerale | Hou die liggaam gesond en sterk |
| Vette en olies | Gee baie energie en help die liggaam warm hou (bv. kookolie, grondboontjiebotter) |
- Voedselverwerking verander rou kos sodat dit veiliger is of langer hou. Biltong word gesout en gedroog.
- Evalueer kos op smaak, tekstuur en voedingswaarde. Tekstuur is hoe dit in jou mond voel.
- Higiëne in ’n kamp is noodsaaklik: kieme versprei vinnig waar baie mense naby mekaar woon.

Skuiling en klere
- Inheemse bouers gebruik modderstene, grasdak, houtpale en klip: goedkoop, naby en dit hou huise koel.
- Krotte van sinkplaat en plastiek brand maklik en isoleer swak.
- Maak materiaal waterdig met was of olie. Toets eers ’n model van ’n skuiling om probleme goedkoop te vind.
- Reddingsklere is helder gekleur sodat die werkers maklik gesien kan word.
- Brandtoets van materiale (net saam met ’n onderwyser): wol brand stadig, verkool en gaan dikwels vanself dood; katoen vat maklik vlam en brand vinnig tot as; nylon en poliëster smelt en drup, en die warm plastiek kleef aan die vel. Daarom dra brandweerlede vlambestande materiaal.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Vlugteling moes na ’n ander land vlug omdat dit by die huis nie veilig is nie (byvoorbeeld oorlog). Mense wat weens ’n ramp soos ’n vloed of droogte hul huise moet verlaat, maar in hul eie land bly, is ontheemdes.
- Goeie noodskuiling: vinnig opgesit, sterk en weerbestand, met ventilasie teen klam.
- Noodkos moet lank hou sonder om te bederf: droëbone, blikkieskos, biltong.
- Droog kos: bakterieë en skimmel het water nodig om te groei.
- Brandweer: vlambestand en hitte-isolerend. NSRI: waterdig, winddig, helder gekleur.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Na ’n ramp: W-K-S — water, kos, skuiling.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Noodgevalle: kos, skuiling en beskermende klere- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Tegnologie (Tegnologie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

