Wetenskaplike ondersoek en veranderlikes
Veranderlikes, hipoteses, kontrolegroepe en hoe jy ’n regverdige ondersoek doen. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die proses
Formuleer die vraag só: hoe beïnvloed een veranderlike ’n ander? Byvoorbeeld: “Beïnvloed grondsoort hoe lank boontjieplante groei?” Skryf ’n metode wat iemand anders kan herhaal, en teken resultate in ’n tabel aan terwyl jy meet.
’n Regverdige toets
| Veranderlike | Boontjie-voorbeeld |
|---|---|
| Onafhanklik (verander) | Die soort grond |
| Afhanklik (meet) | Die hoogte van die plante |
| Gekontroleer (dieselfde) | Water, lig, soort saad |
- Plant meer as een boontjie in elke grond: een plant kan per toeval swak wees.
- Staan die twee groepe in verskillende vensters, is dit nie regverdig nie: die lig is dan nie dieselfde nie.
- ’n Lyngrafiek wys die beste hoe ’n plant week vir week groei.
Eerlik en veilig
- Weerlê die resultate jou hipotese? Rapporteer dit eerlik.
- Dra ’n veiligheidsbril in die laboratorium.
- ’n Chemikalie spat op jou vel: spoel dit eerste met baie water af.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Hipotese is ’n voorspelling wat getoets kan word.
- Onafhanklike veranderlike: wat jy verander. Afhanklike: wat jy meet. Gekontroleerde: wat jy dieselfde hou.
- Die kontrolegroep kry geen behandeling nie.
- Herhaal om te sien of die resultaat betroubaar is; gebruik dieselfde meetinstrument vir elke lesing.
- ’n Waarneming is wat jy sien; ’n gevolgtrekking is wat dit beteken.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Onafhanklik = Ons verander dit. Afhanklik = Afmeet (dit hang van die eerste af). Gekontroleer = hou stil.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Wetenskaplike ondersoek en veranderlikes- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.