Variasie, plantdiversiteit en herwinning
Variasie binne ’n spesie, plantgroepe, en hoe ons afval sorteer en herwin. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Variasie
Meet die lengte van 30 klasmaats, en jy kry ’n reeks verskillende lengtes. Variasie is belangrik vir ’n spesie: party lede oorleef veranderinge beter. Twee sonneblomme uit sade van dieselfde plant: die een wat meer water kry, groei langer. Dit is die omgewing.
Plantgroepe
| Groep | Voorbeeld | Kenmerk |
|---|---|---|
| Mosse | Mos op ’n klip | Geen ware wortels; klam skaduwee |
| Varings | Boomvaring | Spore |
| Gimnosperme | Sikadee, denneboom | Sade in keëls, geen blomme |
| Angiosperme | Koningsprotea, mielies, boontjie | Blomme en sade |
Mielies het ewewydige are: ’n eensaadlobbige plant. ’n Boontjieblaar het netvormige are: tweesaadlobbig.
Herwin slim
- Sorteer afval sodat elke materiaal herwin kan word.
- By ’n herwinningsaanleg trek ’n sterk magneet staalblikke uit; aluminium is nie magneties nie.
- Die nommer in die driehoek op plastiek wys die soort plastiek.
- Groenteskille en tuinafval word kompos. Batterye hoort nie in die gewone vullisdrom nie: hul chemikalieë besoedel.
- Herwinde papier beteken minder bome word afgekap.
Swak afvalbestuur
- Dit is elkeen se verantwoordelikheid om afval reg weg te gooi. Metale, plastiek en glas kan herwin word; organiese afval word kompos; die res gaan na ’n stortingsterrein.
- Gevolge van swak afvalbestuur: besoedelde water en grond, siektes en gesondheidsgevare, verstopte riole en stormwaterdreine, grond wat vir stortingsterreine gemors word, en waardevolle materiale wat verlore gaan.
Onthou dit en toets jouself
- Variasie: verskille binne een spesie, soos lang en kort sonneblomme of verskillende oogkleure.
- Party variasie word geërf; party kom van die omgewing of leefstyl (meer water, gimnastiek-spiere).
- Angiosperme het blomme; gimnosperme (sikadees, dennebome) het sade sonder blomme; varings en mosse gebruik spore.
- Sikadees is skaars en bedreig, en word in Suid-Afrika beskerm.
- Verminder, hergebruik, herwin; glas kan oor en oor herwin word.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Verminder, Hergebruik, Herwin, in dié volgorde: die beste afval is afval wat nooit gemaak is nie.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Variasie, plantdiversiteit en herwinning- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.