Energie en hitteoordrag

• ’n Metaalstoel voel kouer as ’n houtstoel by dieselfde temperatuur: metaal gelei die hitte vinniger van jou af weg.
• ’n Konveksiestroom versprei warmte deur die lug in ’n kamer.
• Die Son se hitte bereik ons deur straling.
• Verdamping is nie een van die maniere waarop hitte oorgedra word nie.

• ’n Wintertrui hou warm: lug word tussen die vesels vasgevang.
• ’n Huis se plafon word geïsoleer: die meeste hitte ontsnap deur die dak.
• ’n Donker oppervlak absorbeer meer straling; in die woestyn dra mense los wit klere.
• ’n Vakuumfles: die vakuum (luglose gaping) keer geleiding en konveksie, die blink wande weerkaats straling terug, en die prop keer dat hitte bo deur konveksie ontsnap.

In ’n geslote stelsel bly die totale energie konstant. ’n Hardloper verander chemiese energie in beweging; ’n sonpaneel lig in elektrisiteit. As ’n motor rem, word bewegingsenergie hitte. ’n Gloeidraadlamp is ondoeltreffend: die meeste energie word hitte.

• ’n Hittekas (wonderkas) is ’n kis vol isolasie: sit ’n kookpot daarin, en die kos kook verder sonder krag.
• ’n Koelboks hou koue dinge koud, want die isolasie keer dat hitte van buite inkom.
• Isolasie in die plafon hou die huis in die winter warm en in die somer koel. Truie, mussies en komberse is isolasie vir die liggaam.
• Baie tradisionele huise in Suid-Afrika, met dik kleimure en grasdakke, is gebou om koel te bly in die hitte en warm in die koue.

• Verhitting is ’n oordrag van energie van ’n warmer voorwerp na ’n koeler een. Dit gaan aan totdat albei dieselfde temperatuur het: ’n koppie tee koel af tot kamertemperatuur.
• Party metale gelei hitte beter as ander: koper gelei die beste, dan aluminium, dan geelkoper, met yster en staal die stadigste. Daarom het goeie kookpotte dikwels ’n koperbodem.
• Konveksiestroom: warm lug of water sit uit en styg; koeler lug of water sak en neem sy plek in. Daarom staan ’n verwarmer naby die vloer en ’n lugversorger naby die plafon: die koel lug sak af en versprei deur die kamer.
• Sonwaterverwarmer: die swart paneel op die dak absorbeer straling; die hitte beweeg deur geleiding deur die metaalpype in die water; die warm water styg deur konveksie na die geïsoleerde tenk bo.
• Hitte kan op al drie maniere verlore gaan of bygekry word. Isolasie vertraag al drie, sodat ’n huis in die winter minder hitte verloor en in die somer minder hitte bykry.