Slawerny aan die Kaap: opstande en nalatenskap
Slawerny aan die Kaap: waar slawe vandaan gekom het, opstande, en hul nalatenskap in name, taal, kos en geloof. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Volgorde
Vroegste eerste: Van Riebeeck kom aan (1652) → Galant se opstand (1825) → slawerny afgeskaf (1834). Daarna moes vrygestelde slawe nog vier jaar as ‘vakleerlinge’ werk.
Slawe was regtens eiendom. Ontsnap was moeilik: see, berge en droë land. Werk: boerdery, bouwerk, huiswerk en ambagte soos bootbou en skrynwerk; die Kompanjie se slawe het in die Slawelosie gebly. ’n Slawe-verkooprekord uit die 1700’s is ’n primêre bron.
Nalatenskap
| Gebied | Nalatenskap |
|---|---|
| Geloof | Islam, deur slawe en politieke bannelinge uit die Ooste gebring (soos Sjeg Yusuf en Tuan Guru) |
| Kos | Bobotie, bredie en blatjang (Kaaps-Maleise erfenis) |
| Taal | Woorde en gesproke Afrikaans; vroeë Afrikaans uit Nederlands, Maleis, Portugees, Khoikhoi en Frans; Arabies-Afrikaans is Afrikaans in Arabiese skrif |
| Bouwerk | Baie Kaaps-Hollandse huise |
Ons onthou om hulle te eer en ons samelewing te verstaan.
Onthou dit en toets jouself
- Slawe is uit Indonesië, Indië, Madagaskar en Mosambiek per skip gebring, want die VOC het die seeroetes beheer.
- Opstande: Louis van Mauritius (1808, naby Kaapstad) en Galant (1825, Koue Bokkeveld); hulle het misluk weens minder manne en wapens.
- Stiller verset: stadig werk of gereedskap breek.
- Vanne soos September of Januarie wys die maand van aankoms; van Bengalen of van Batavia die plek van herkoms.
- Emansipasiedag word op 1 Desember herdenk.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
’n Van soos September is ’n stukkie geskiedenis: die maand waarin iemand aangekom het.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Slawerny aan die Kaap: opstande en nalatenskap- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.