Indiese Oseaan-handel en die binneland, 800–1600
Die Indiese Oseaan-handel en die binneland (800–1600): Kilwa, Sofala, Mapungubwe, Groot-Zimbabwe en die Mutapa. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Mag en handel
- Wie ’n handelsroete beheer, kan dit belas en volgelinge beloon: so bring handel politieke mag. Skatting (tribute) is goedere of arbeid aan ’n heerser gegee.
- Die goue voorwerpe in grafte op die Mapungubwe-heuwel wys dat heersers ryker as gewone mense was. Suid-Afrika, Botswana en Zimbabwe ontmoet naby Mapungubwe.
- ’n Droëklipmuur: klippe gestapel sonder iets om hulle bymekaar te hou. Ibn Battuta het Kilwa in die 1330’s besoek.
Hoe ons weet
Glaskrale se samestelling wys waar en wanneer hulle gemaak is. Historici gebruik argeologie, mondelinge oorlewering en handelaars se rekords. Thulamela in die Krugerwildtuin was deel van hierdie handelswêreld.
Onthou dit en toets jouself
- Die binneland het goud, ivoor en velle uitgevoer; glaskrale, lap en keramiek het ingekom.
- Die seisoenale moesonwinde het die handel moontlik gemaak; ’n dhow is ’n houtseilskip van die Indiese Oseaan.
- Swahili het uit hierdie handel gegroei en Islam het langs die kus versprei. Kilwa was een van die rykste hawens; Sofala het die Zimbabwiese goudvelde met die see verbind.
- Mapungubwe (1200’s) → Groot-Zimbabwe (droëklipmure, seepsteenvoëls; rykdom uit beeste, goud en handelsroetes) → die Mutapa-staat.
- Ná omtrent 1500 het die Portugese hawens soos Sofala en Kilwa oorgeneem.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Sofala is die sleutel na die see vir Zimbabwe se goud; Kilwa is die kampioen-hawe.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Indiese Oseaan-handel en die binneland, 800–1600- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.