Bevolkingsgroei en -verandering
Hoe bevolkings groei en verander: migrasie, stoot- en trekfaktore, en bevolkingspiramides. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Waarom mense trek
Migrasie is die beweging van mense na ’n ander plek. Mense trek oor stootfaktore (wat hulle wegjaag) en trekfaktore (wat hulle lok).
| Stootfaktore | Trekfaktore |
|---|---|
| Werkloosheid | Werk |
| Min dienste | Beter skole en hospitale |
| Oorlog en gevaar (vlugtelinge) | Veiligheid |
- Verstedeliking is beweging van die platteland na stede; dit plaas druk op behuising, water en riool.
- Immigrasie is intrek in ’n land; emigrasie is uittrek.
- Party mense trek ná aftrede na ’n klein dorp: rustiger en goedkoper.
Bevolkingspiramides
’n Bevolkingspiramide wys hoe die bevolking volgens ouderdom en geslag verdeel is. ’n Wye basis beteken baie jong kinders; ’n smal basis en wyer bokant beteken ’n ouerwordende bevolking.
As baie jong volwassenes emigreer, word die jong-volwasse stawe op die piramide korter.
Geboortes, sterftes en lewensverwagting
- Die geboortesyfer is die aantal geboortes per 1 000 mense per jaar.
- Lewensverwagting is die gemiddelde aantal jare wat ’n mens kan verwag om te leef. Skoon water, beter kos en meer klinieke het dit verleng.
- ’n Hoë sterftesyfer saam met ’n hoë geboortesyfer gee stadige groei.
- Die regering gebruik bevolkingsdata om skole en klinieke te beplan. Die Noord-Kaap is yl bevolk weens waterskaarste.
Onthou dit en toets jouself
- Bevolkingsgroei is die verandering in die aantal mense; ’n sensus tel almal in ’n land.
- Stootfaktore (werkloosheid, min dienste) laat mense trek; trekfaktore (werk, beter dienste) lok hulle.
- Immigrasie = intrek; emigrasie = uittrek; vlugtelinge vlug weens oorlog of gevaar.
- ’n Bevolkingspiramide wys die bevolking volgens ouderdom; ’n wye basis = baie jong kinders.
- ’n Ouerwordende bevolking: minder werkers moet meer mense onderhou. Afhanklikes is kinders en bejaardes.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Stootfaktore stamp jou weg; trekfaktore trek jou nader.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Bevolkingsgroei en -verandering- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.