Tegnologie: stelsels en strukture
Inset, proses en uitset, meganismes soos hefbome en ratte, en sterk strukture. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Stelsels
Die deel wat die werk doen, is die proses. ’n Waaier se uitset is bewegende lug. Terugvoer: ’n yskas se termostaat meet die temperatuur (uitset) en skakel die motor aan of af (inset).
Meganismes
| Meganisme | Wat dit doen |
|---|---|
| Hefboom | Lig ’n las met minder krag |
| Katrolstelsel | Lig ’n las met minder moeite |
| Ratte | Verander spoed en krag; groot dryf klein = vinniger |
| Kruk en skuifstuk | Draai → reguit beweging |
| Fietsketting en ratte | Dra beweging van pedale na wiel |
Strukture
- Die driehoek gee die meeste sterkte; ’n vakwerk is ’n raam van driehoeke.
- Trek (spanning) rek ’n materiaal; druk (kompressie) druk dit saam.
- ’n Lang brugspan sak in die middel, daarom word die middel dikwels gestut.
- ’n Kraan se swaar teengewig balanseer die las; ’n driepoot se bene staan wyd vir stabiliteit.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Tegnologiese stelsel het inset, proses en uitset; terugvoer gebruik die uitset om die inset te beheer.
- ’n Hefboom lig ’n las met minder krag; dit draai om die steunpunt.
- ’n Groot rat dryf ’n klein rat: die klein rat draai vinniger. Fietsratte verander die krag wat nodig is.
- ’n Kruk en skuifstuk verander draai in reguitlynbeweging.
- Beton word met staal versterk, want beton kraak as dit gerek word.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Elke stelsel is ’n toebroodjie: inset (brood), proses (vulsel), uitset (die hap).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Tegnologie: stelsels en strukture- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.