Maanfases, ruimtevoertuie en ontwerp
Maanfases en verduisterings, ruimtetuie en rovers, die SKA, en beperkings en spesifikasies. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Fases en verduisterings
- Die Son verlig altyd die helfte van die Maan; die fases wys hoeveel van daardie verligte helfte ons van die Aarde af sien. Die Aarde se skaduwee veroorsaak nie die fases nie.
- Sonsverduistering: die Maan bedek die Son (nuwemaan).
- Nie elke maand nie: die Maan se baan is effens skuins.
- Kyk nooit direk na ’n sonsverduistering nie.
Ruimtetuie
| Tuig | Feit |
|---|---|
| Apollo 11 | 1969: eerste mense op die Maan |
| Curiosity | NASA-rover, 2012 in die Gale-krater op Mars |
| Perseverance + Ingenuity | 2021 op Mars; die helikopter het in Mars se dun lug gevlieg |
- ’n Rover het spesiale wiele om op los sand en klippe vas te trap; Maan- en Mars-rovers verskil weens swaartekrag en stof.
- Mars-rovers word deur ’n rekenaar beheer: ’n radiosein neem minute om Mars te bereik.
- Robotte is veiliger en goedkoper as mense; hulle soek tekens van water en vorige lewe.
- ’n Ruimtepak gee suurstof en beskerm teen hitte en koue: die Maan het geen lug nie.

Die SKA en ontwerp
Kunsmatige satelliete help met fone, weer en GPS-kaarte. Die SKA, wat in die Karoo en in Australië gebou word, sal radiogolwe uit die ruimte versamel; baie skottels en antennas sal saamwerk as een reuse-teleskoop.
| Beperking (perk) | Spesifikasie (vereiste) |
|---|---|
| “Ons het net R50.” | “Dit moet 2 kg dra.” |
Ons evalueer ’n ontwerp om te sien of dit aan die spesifikasies voldoen.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Sonsverduistering kan net by nuwemaan gebeur; ’n maansverduistering by volmaan.
- ’n Rover verken ’n oppervlak; ’n landingstuig land; ’n wentelaar sirkel bo en neem foto’s.
- Apollo 11 (1969): Neil Armstrong was die eerste op die Maan; altesaam 12 mense het al daarop geloop.
- Die SKA (Square Kilometre Array) is ’n reuse-radioteleskoop wat in die Karoo in Suid-Afrika en in Australië gebou word: baie skottels en antennas sal saamwerk as een. MeerKAT se 64 skottels word deel daarvan.
- ’n Beperking beperk (“net R50”); ’n spesifikasie vereis (“dit moet 2 kg dra”).
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Nuwemaan = sonsverduistering. Volmaan = maansverduistering. Beperking = “ek mag nie”; spesifikasie = “ek moet”.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Maanfases, ruimtevoertuie en ontwerp- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

