Voor Mapungubwe: K2, Schroda en wêreldhandel
Voor Mapungubwe: Schroda en K2, die handel met die ooskus en Asië, en kontinuïteit en verandering. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Kontinuïteit en verandering
Kontinuïteit en verandering: wat dieselfde gebly het en wat oor tyd verander het. Voorbeeld van kontinuïteit: goud en ivoor is eeue lank verhandel. Afrika-handelaars het goedere op binnelandse roetes tussen die binneland en die kus gedra; dhows het met die moesonwinde oor die Indiese Oseaan gevaar.
Bronne
Ons weet van Schroda en K2 omdat argeoloë die terreine opgegrawe het. ’n Handboekhoofstuk van 2015 is ’n sekondêre bron. Die Limpopovallei het ryk grond en goeie weiding gehad. Mapungubwe is ’n Wêreld-erfenisterrein, beskerm vir alle mense.
Marco Polo
Marco Polo was ’n handelaar van Venesië in Italië. In 1271, toe hy 17 was, het hy saam met sy pa en oom oor land langs die Syroete na China gereis. Hy het omtrent 17 jaar lank vir die Mongoolse heerser Koeblai Khan gewerk en eers in 1295 teruggekeer.
- Sy boek oor sy reise het Europeërs vertel van China se rykdom: sy, speserye, porselein, papiergeld en steenkool.
- Dit het Europese handelaars en ontdekkers laat droom om self na die Ooste te gaan.
- Latere ontdekkingsreisigers soos Christopher Columbus het Marco Polo se beskrywings van Asië geken; Columbus het aantekeninge in sy eie kopie van die boek gemaak.
Dieselfde tyd, twee wêrelde: terwyl Marco Polo in China was, was Mapungubwe op sy hoogtepunt.
Onthou dit en toets jouself
- Mense het omtrent 1000 n.C. by K2 (Bambandyanalo) begin woon, naby die Limpopo- en Shasherivier.
- Uitvoer: goud, ivoor en dierevelle; invoer: glaskrale, lap en porselein, via Sofala en Kilwa.
- Glaskrale was waardevol, want hulle was skaars en het van ver gekom. Beeste het rykdom en mag gewys.
- Leiers wou apart en hoër woon: daarom het mense van K2 na die Mapungubwe-heuwel getrek.
- Marco Polo het na China gereis min of meer toe Mapungubwe op sy hoogtepunt was; Asië was ryk aan sy en speserye.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Goud en ivoor uit, krale en porselein in: soos ’n ruil oor die oseaan.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Voor Mapungubwe: K2, Schroda en wêreldhandel- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.