Indiese Oseaan-handel: Swahili, dhows en heilige konings
Die Indiese Oseaan-handel: Swahili-handelaars, dhows en moesonwinde, en heilige koningskap by Mapungubwe. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die handelsnetwerk
| Uitvoer uit die binneland | Invoer van oorsee |
|---|---|
| Goud en ivoor | Glaskrale, lap en porselein |
Chinese porselein by Mapungubwe bewys handel met verre lande. Die Syroete was ’n ou landroete uit China. Globalisering: lande wêreldwyd deur handel en idees verbind. Europeërs het peper gebruik om kos te geur en te bewaar. Toe Da Gama die ooskus op seil, het hy besige hawens van Swahili-handelaars gekry. ’n Karveel is ’n klein, vinnige Portugese skip; ’n kompas se naald wys noord.
Die Orde van Mapungubwe
Die Orde van Mapungubwe is Suid-Afrika se hoogste toekenning; Nelson Mandela was in 2002 die eerste ontvanger.
Onthou dit en toets jouself
- Volgorde in die Limpopovallei: Schroda → K2 → Mapungubwe-heuwel.
- Heilige leierskap: die koning het bo gewoon, nader aan die voorouers, met wie hy glo kon praat.
- Die Swahili was handelaars aan Afrika se ooskus; hul taal, Swahili, is ’n Afrika-taal met baie Arabiese woorde. Kilwa (eiland by Tanzanië) het ryk geword van goud.
- ’n Dhow het ’n driehoekige seil. Van omtrent November tot Maart waai die noordoos-moeson dhows van Arabië en Indië na Oos-Afrika; van omtrent April tot September waai die suidwes-moeson hulle terug huis toe.
- Ná Mapungubwe het Groot-Zimbabwe (klipmure sonder sement) opgekom: twee verskillende plekke.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Die moeson is ’n tweerigtingstraat: uit met een wind, huis toe met die ander.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Indiese Oseaan-handel: Swahili, dhows en heilige konings- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.