Demokrasie en burgerskap
Demokrasie in Suid-Afrika: verkiesings, die Grondwet, die regering en ’n goeie burger. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Hoe dit werk
| Wie of wat | Werk |
|---|---|
| Parlement (Kaapstad) | Maak die land se wette |
| Premier | Lei ’n provinsie se regering |
| Plaaslike munisipaliteit | Water en vullisverwydering |
| Openbare Beskermer | Ondersoek misbruik van staatsmag |
| Vrye pers | Hou die regering aanspreeklik |
In die eerste demokratiese verkiesing (27 April 1994) kon alle volwassenes, van elke ras, vir die eerste keer stem. Die ANC het die meeste stemme gekry. Die eerste demokratiese regering was ’n Regering van Nasionale Eenheid: ministers uit meer as een party het saam regeer. Nelson Mandela was president, met Thabo Mbeki en F.W. de Klerk as adjunkpresidente.
’n Goeie burger
- Respekteer ander en dra by. Meer as een party gee kiesers ’n regte keuse.
- Die Handves van Regte waarborg almal se basiese regte, soos vryheid van spraak; ’n vreedsame optog is ’n betoging.
- Nasionale simbole soos die vlag bind die mense saam.
Skryf ’n biografie
’n Biografie is die lewensverhaal van ’n persoon, deur iemand anders geskryf.
- Kies ’n Suid-Afrikaner wat gehelp het om ons demokrasie te bou.
- Soek bronne: boeke, betroubare webwerwe, koerante, en praat met mense wat die persoon geken het.
- Maak notas: geboorte, kinderjare, skool, belangrike gebeure, uitdagings, en waarom die persoon belangrik is.
- Rangskik die feite op ’n tydlyn.
- Skryf in die derde persoon (hy of sy) en in die verlede tyd, van begin tot einde.
- Lys jou bronne aan die einde.
Almal is gelyk voor die wet: ook die president moet die wet gehoorsaam.
Onthou dit en toets jouself
- Demokrasie: die mense kies die regering; die eerste demokratiese verkiesing was in 1994 (Vryheidsdag, 27 April). Op 10 Mei 1994 het Nelson Mandela die eerste demokraties verkose president geword.
- ’n Diktatuur: een persoon het al die mag.
- Stem op 18; niemand mag sien hoe jy stem nie; trek ’n kruisie (X) langs jou keuse.
- Die Grondwet is die hoogste wet; die Konstitusionele Hof is die hoogste hof en kan ’n wet wat met die Grondwet bots, skrap.
- Die president dien hoogstens twee termyne van vyf jaar en word deur die Nasionale Vergadering verkies.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Demo = mense, kratie = mag: die mag by die mense.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Demokrasie en burgerskap- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.