Natuurlike hulpbronne
Hernubare en nie-hernubare hulpbronne, en hoe ons hulle volhoubaar gebruik. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Hernubaar of nie-hernubaar?
| Hernubaar: vervang homself | Nie-hernubaar: raak op |
|---|---|
| Sonlig (sonkrag raak nooit op nie) | Steenkool (maak die meeste van ons elektrisiteit) |
| Wind (soos ’n windpomp op ’n Karooplaas) | Aardgas en olie |
| Vloeiende water (hidro-elektrisiteit) | Minerale soos platinum en goud |
| Bome en visse, as ons dit nie oorbenut nie |
Kosbare hulpbronne in Suid-Afrika
- Water is kosbaar: ons kry minder reën as die meeste lande. Boerdery (besproeiing) gebruik die meeste.
- Grondwater is reënwater wat in die grond ingesak het en in die klein spasies en krake in grond en rots gestoor word. Ons kry dit met boorgate en uit fonteine.
- Vrugbare grond: bogrond vorm baie stadig maar spoel vinnig weg.
- Inheemse woude beskut spesies en hou die grond vas.
- Suid-Afrika lewer meer platinum as enige ander land.
Gebruik dit volhoubaar
Volhoubare gebruik beteken jy gebruik ’n hulpbron só dat daar later nog genoeg oor is. Oorbenutting is om dit vinniger te gebruik as wat dit vervang word, soos oorbevissing of ’n woud wat oorgekap word.
- Herwin: dan is minder nuwe grondstowwe nodig.
- Bewaringsgebiede beskerm grond en spesies.
- By die huis: herstel lekke en stort kort.
- Verdeel hulpbronne regverdig, sodat almal kry wat hulle nodig het.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Natuurlike hulpbron is iets uit die natuur wat ons gebruik.
- Hernubaar (vervang homself): sonlig, wind, vloeiende water. Nie-hernubaar (raak op): steenkool, aardgas.
- Volhoubare gebruik laat genoeg oor vir later; oorbenutting gebruik dit vinniger as wat dit vervang word.
- Bogrond vorm stadig maar spoel vinnig weg; oorbevissing maak die see leeg.
- Herwinning beteken minder nuwe grondstowwe is nodig.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Hernubaar = kom weer (son, wind, water). Nie-hernubaar = net een keer (steenkool, olie).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Natuurlike hulpbronne- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 6 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.