Van jagter tot boer: verandering oor tyd
Van jagter tot boer: wat verander het, voordele en nadele, en hoe ons van die voorgeskiedenis leer. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Vergelyk
| Jagter-versamelaars | Boere | |
|---|---|---|
| Woon | Trek rond; tydelike kampe | Bly; blywende hutte van pale, modder en grasdak, en stoorkuile |
| Kos | Gevarieer, uit die natuur | Meer kos per stuk grond, maar minder gevarieer |
| Besittings | Min | Meer: hulle kon dinge stoor |
| Diere | Wild gejag | Beeste en ander vee |
| Gereedskap | Klip (Steentydperk) | Yster, bv. die ysterskoffel (Ystertydperk) |
Nuwe uitdagings
- Boere moes harder en langer werk en vooruit beplan, want gewasse groei maande lank; hulle moes weet wanneer om te plant.
- Meer kos het groter gesinne moontlik gemaak; namate gemeenskappe gegroei het, het mense verskillende werk begin doen.
- Party groepe het bly jag, want sekere gebiede was te droog om te plant. ’n Veewagtergroep hou vee en trek rond. Boere het klere van diervelle gedra.
Onthou dit en toets jouself
- Jagter-versamelaars was eerste; boere bly op een plek, jagters trek rond.
- Die oorgang na boerdery is die landbou-omwenteling (boerdery-rewolusie); dit het uiteindelik dorpe en stede moontlik gemaak.
- Die voorgeskiedenis is die tyd voor skrif; ons leer daaroor uit oorblyfsels en mondelinge oorlewering.
- ’n Argeoloog bestudeer die verlede deur te grawe; ’n argeologiese terrein moet onversteur bly, want die lae vertel die storie.
- ’n Potskerf se styl wys wie dit gemaak het en wanneer.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Klip → Yster: Steentydperk-mense het gejag, versamel of vee opgepas; Ystertydperk-mense het gewasse geplant en ystergereedskap gebruik.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Van jagter tot boer: verandering oor tyd- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.