Kos: bewyse, deel en reëls
Hoe argeoloë weet wat mense geëet het, kos bêre en deel, en reëls en stories oor kos. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Bewyse
| Vonds | Wat dit wys |
|---|---|
| Dierebene | Watter diere mense geëet het |
| Skulpe | Mense het kos uit die water versamel |
| Sade en houtskool in ’n haard | Watter plante gebruik is |
| Spore in ’n kleipot | Die kos wat daarin gekook is |
| Visfuike en hoeke | Vroeë visvang |
Kos en kultuur
- Kos deel met ’n besoeker wys welkom en gasvryheid; reëls oor wie wat eet, dra oortuigings en respek.
- ’n Skelm dier (Engels: trickster), soos Jakkals in die Jakkals-en-Wolf-stories, is ’n slim dier in volksverhale wat ander uitoorlê; stories oor kos leer van gierigheid en deel.
- Inheemse kennis oor kos word plaaslik oorgedra; veldkos soos wortels en bessies. Mense het kamp verskuif, want plante ryp op verskillende tye.
- Speserye het ver gereis omdat dit lekker en waardevol was. Mieliemeel is vandag ’n stapelvoedsel in die meeste huise.
Onthou dit en toets jouself
- Argeoloë bestudeer bene, skulpe en sade; koproliete is gefossileerde mis.
- Kosoorblyfsels lê naby ou vuurmaakplekke, want mense het daar gekook en geëet.
- ’n Maalklip maal graan tot meel; ’n wanmandjie skei graan van kaf; die kalbas is vir kos en drank gebruik.
- Kos is gedroog of gesout om te hou; om kos te stoor het mense laat vestig en deel.
- Mielies het uit Amerika gekom; sorghum en giers is lank voor dit verbou.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Argeoloë is kosspeurders: bene, skulpe, sade en selfs mis vertel wat op die spyskaart was.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Kos: bewyse, deel en reëls- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.