Erfenis en erfenisroetes
Erfenis, erfenisterreine en -roetes, en Frances Baard uit Kimberley. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Erfenis bewaar
| Woord | Betekenis |
|---|---|
| Monument | Gebou om mense of gebeure te onthou |
| Museum | Hou en vertoon voorwerpe agter glas om hulle te beskerm |
| Argief | Waar ou dokumente bewaar word |
| Erfenisraad | Beskerm historiese plekke |
| Fossielterrein | Waar vroeë menslike oorblyfsels gevind is |
- Mondelinge geskiedenis word opgeneem sodat die stem en woorde presies bewaar bly. Jy kan ouer mense se stories opneem.
- Ou geboue word gerestoureer eerder as gesloop. ’n Heilige plek, soos ’n kerk of moskee, word met respek behandel. Ouma se resepte is deel van jou familie se erfenis.
- Erfenisdag is op 24 September.
Kimberley en Frances Baard
Die Groot Gat in Kimberley (Noord-Kaap) is uitgegrawe vir diamante. Frances Baard was eers onderwyser en huiswerker, toe vakbondleier (’n vakbond is werkers wat saam vir billike betaling staan). Die distrik om Kimberley en Schoemanstraat in Pretoria (2012) is na haar vernoem. Nasionale Vrouedag (9 Augustus) onthou 9 Augustus 1956, toe omtrent 20 000 vroue na die Uniegebou in Pretoria opgeruk het om teen die paswette (wette wat swart vroue sou dwing om ’n pas te dra) te betoog. Frances Baard was een van die organiseerders.
Tasbaar en ontasbaar
| Tasbare erfenis (jy kan dit aanraak) | Ontasbare erfenis (jy kan dit nie aanraak nie) |
|---|---|
| Geboue, soos die Kasteel in Kaapstad | Taal en familiestories |
| Voorwerpe, soos Mapungubwe se goue renoster | Liedere, dans en lofdigte |
| San-rotskuns in die Drakensberg (KwaZulu-Natal) | Feeste en godsdiens |
Die uKhahlamba-Drakensberg-park in KwaZulu-Natal het een van die grootste versamelings rotsskilderye in Afrika: meer as 35 000 prente by byna 700 terreine, baie met elande en mense wat dans. Dit is in 2000 ’n Wêreld-erfenisterrein verklaar.
Onthou dit en toets jouself
- Erfenis is dinge uit die verlede wat ons vir die toekoms bewaar; dit behoort aan al die mense van ’n land.
- Tasbaar: wat jy kan aanraak (geboue). Ontasbaar: taal, liedere, stories.
- ’n Erfenisroete neem besoekers na verskeie historiese plekke; UNESCO lys Wêreld-erfenisterreine soos Robbeneiland.
- Moenie aan rotskuns raak nie: die olie van hande beskadig dit.
- Frances Baard (gebore in Kimberley): vakbondleier wat teen apartheid geveg het; sy het aan die Vryheidsmanifes en die Vroue-optog van 1956 deelgeneem.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Tasbaar = jy kan dit tas (aanraak). Ontasbaar = jy kan dit sing, sê of onthou.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Erfenis en erfenisroetes- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.