Antieke Egipte
Antieke Egipte: die Nyl, farao’s, piramides, mummies, skrif en die sosiale piramide. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die Nyl
Die Egiptenare het die Nyl Iteru genoem, en die swart, vrugbare grond langs die rivier Kemet. Die meeste Egiptenare was boere; koring was die belangrikste gewas, en vlas is vir linne gekweek. ’n Shadoef lig water uit die Nyl: ’n gewig help om die emmer te lig. Die meeste van Egipte is woestyn (die “rooi land”), daarom het byna almal op die smal strook vrugbare grond langs die Nyl en in die delta gewoon. Die Nyl was ook Egipte se hoofpad: bote het saam met die stroom noord gedryf en met die wind suid geseil, met mense, graan en klip vir die piramides. Die jaar het drie seisoene gehad: vloed, plant en groei, en oes.
Die samelewing
- Die visier was die farao se hoofamptenaar wat die land bestuur het. Priesters het die tempels en seremonies versorg.
- Skrywers kon lees en skryf, wat min mense kon; daarom was hulle hoër as boere. Ambagsmanne: pottebakkers, skrynwerkers, goudsmede.
- Boere het ’n deel van die oes as belasting gegee, en tydens die vloed aan die farao se bouprojekte gewerk.
- Hatsjepsoet was ’n vroulike farao. Die piramides se klippe is op slee deur werkers versleep.
- Tempels is as die huise van die gode gesien. Priesters het die god se standbeeld binne versorg en seremonies en feeste daar gehou. Bekende tempels is Karnak en Luxor by Thebe, en Abu Simbel, wat Ramses II gebou het.
Dood en die hiernamaals
Anubis (met ’n jakkalskop) was die god van mummies en grafte; Osiris het oor die dooies geheers. Katte is dikwels gemummifiseer, verbind met die godin Bastet. Ons weet soveel van Egipte omdat hulle geskryf het en die grafte bewaar is.
Onthou dit en toets jouself
- Die Nyl was die hart van Egipte: die jaarlikse vloed het ryk swart grond gelaat — “die geskenk van die Nyl”.
- Die Nyl vloei van suid na noord in die Middellandse See; die Wit Nyl begin in die Victoriameer, die Blou Nyl in die Tanameer (Ethiopië).
- Die konings was farao’s; die piramides (by Giza, naby Kaïro) was hul grafte.
- Hiërogliewe is prenteskrif op papirus; die Rosetta-steen het geleerdes gehelp om dit te ontsyfer.
- ’n Mummie is ’n liggaam wat bewaar is vir die hiernamaals.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Die Nyl loop “op” teen die kaart na die see: dit begin in die suide en vloei noord in die Middellandse See. Riviere vloei afdraand, nie ‘af’ op die kaart nie.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Antieke Egipte- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.