Gaan na inhoud
Opsommings · Graad 5 Geografie › Biome en natuurlike plantegroei
Gratis opsomming · Graad 5 Geografie

Biome en natuurlike plantegroei

Wat ’n bioom is, en Suid-Afrika se savanne, grasveld, Karoo en fynbos met hul plante en diere. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.

Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra

Jou vordering0 van 4

Wat is ’n bioom?

’n Bioom is ’n groot gebied met sy eie klimaat, plante en diere. Verskillende biome het verskillende plante omdat die klimaat en grond van plek tot plek verskil. Die ooste kry die meeste reën; die weste is droër, want dit is ver van die warm Indiese Oseaan.

BioomReënPlante en diere
SavanneSomerreënGras, akasias, kremetarte; olifante, kameelperde, rooibokke
GrasveldSomerreënMeestal gras; vee en wild. Op die Hoëveld: koue winters met ryp, so min bome groei
KarooBaie minVetplante en lae bossies
FynbosWinterreënProteas en fyn bossies
WoudReën dwarsdeur die jaarHoë bome dig opmekaar, soos die geelhout (ons nasionale boom); klein kolle langs die suid- en ooskus, soos die Knysnawoud
WoestynByna geen reën nieBaie min plante; ’n klein gebied langs die onderste Oranjerivier
Tik as jy dit sonder om te kyk vir iemand kan vertel.

Die savanne

Die savanne is grasveld met bome wat ver uit mekaar staan. Dit reën in die somer. Daar is kos vir baie soorte diere: olifante en kameelperde vreet die blare van die doringrige akasia. Die kremetart (baobab) het ’n baie dik stam; sy kaal takke lyk soos wortels, daarom heet dit die “onderstebo-boom”.

  • Waar: in die noorde en ooste van Suid-Afrika: Limpopo, die Mpumalanga-Laeveld (die Nasionale Krugerwildtuin), Noordwes en noordelike KwaZulu-Natal. Dit is Suid-Afrika se grootste bioom.
  • Klimaat: baie warm, nat somers en warm, droë winters.
  • Aanpassings: die gras groei vinnig ná die somerreën en droog in die winter uit; akasias het dorings om hul blare te beskerm en lang wortels wat diep water bereik; die kremetart berg water in sy dik stam; baie bome verloor hul blare in die droë seisoen.
  • Diere: kameelperde vreet hoë blare, sebras en wildebeeste wei op die gras, en leeus en jagluiperds jag die grasvreters.
Die savanne: gras, akasias en ’n kremetart.
Die savanne: gras, akasias en ’n kremetart.
Tik as jy dit sonder om te kyk vir iemand kan vertel.

Die droë Karoo en die fynbos

Die Karoo is ’n baie droë halfwoestyn met min reën. ’n Vetplant berg water binne-in sy dik blare en stam, en het klein blare sodat dit min water verloor. Die fynbos groei in die Wes-Kaap, waar dit in die winter reën. Die protea is ’n taai fynbosblom wat hitte en wind kan hanteer.

Reël

Te veel vee op een plek vreet die plante kaal, en dan erodeer die grond.

Tik as jy dit sonder om te kyk vir iemand kan vertel.

Klimaat oor baie jare

Klimaat word oor baie jare gemeet. ’n Plek se jaarlikse reënval is al die reën wat dit in ’n jaar kry. En ja, dit sneeu soms in Suid-Afrika, op die hoë berge.

Tik as jy dit sonder om te kyk vir iemand kan vertel.

Onthou dit en toets jouself

Onthou dit: jou opsomming
  • ’n Bioom is ’n groot gebied met sy eie klimaat, plante en diere. Natuurlike plantegroei groei vanself daar.
  • Savanne: grasveld met verspreide bome (akasias, kremetarte), somerreën, olifante en kameelperde.
  • Grasveld: meestal gras; goeie weiding vir vee en wild.
  • Karoo: baie droog (halfwoestyn); vetplante berg water in hulle blare en stamme.
  • Fynbos: Wes-Kaap, winterreën, proteas.

Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Onthou-truuk

Savanne = verspreide bome. Grasveld = gras. Karoo = kaal en droog. Fynbos = fyn bossies en winterreën.

Flitskaarte · Tik om om te draai

Belangrike woorde

Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.

Toets jouself · Deel 2

Waar of onwaar?

Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.

    Nou die regte vasvra!

    Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.

    Doen die vasvra: Biome en natuurlike plantegroei
    Vir ouers
    • Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
    • Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.

    Volgens die KABV vir Graad 5 Sosiale Wetenskappe (Geografie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

    Gratis PDF