Breuke: gemengde getalle en meer
Gemengde getalle, ekwivalente breuke, vergelyk, optel en aftrek, en ’n breuk van ’n hoeveelheid. Lees een stap, speel daarmee en tik dan “Ek verstaan dit”.
Gemengde getalle en onegte breuke
’n Onegte breuk se teller is groter as sy noemer, soos 74. Dis meer as een heel. As ’n gemengde getal skryf ons dit as 134: een heel en drie kwarte.
Vul die heles
Verander die teller en noemer. Kyk hoeveel heles vol word.
Onegte breuk → gemengde getal: deel die teller deur die noemer; die res is die nuwe teller. Gemengde getal → onegte breuk: heel × noemer + teller.
Elke heel bestaan uit soveel stukke as die noemer: 1 heel is 4 kwarte. Dus is 2 heles 2 × 4 = 8 kwarte. Tel die 3 kwarte by wat jy reeds het: 11 kwarte.
Ekwivalente breuke
Maal die teller én die noemer met dieselfde getal, en die breuk bly ewe groot: 23 = 46 = 69.
Sny die stukke kleiner
Verander die breuk en die getal waarmee jy maal.

Andersom werk dit ook: deel bo en onder deur dieselfde getal om ’n breuk te vereenvoudig: 68 = 34.
Sny elke stuk in 3. Nou is daar 3 keer soveel stukke (noemer × 3) en ook 3 keer soveel gekleurde stukke (teller × 3). Die hoeveelheid pizza het nie verander nie, net die grootte van die stukke.
Vergelyk breuke
Om 23 en 56 te vergelyk, maak die noemers dieselfde: 23 = 46. Nou is dit maklik: 56 > 46.
Groter, kleiner of gelyk?
Kies die regte teken.
Reg: 0Jy kan net stukke van dieselfde grootte eerlik vergelyk. Is 2 derdes of 5 sesdes meer? Sny die derdes in sesdes, dan vergelyk jy sesdes met sesdes.
Optel en aftrek met gemengde getalle
Met dieselfde noemer tel jy net die tellers op of trek hulle af. Gemengde getalle maak jy eers onegte breuke.
125 + 45 = 75 + 45 = 115 = 215
Die breukmasjien
Kies plus of minus en verander die getalle.
Tel nooit die noemers bymekaar nie: 25 + 15 = 35, nie 310 nie.
’n Half en ’n kwart is nie dieselfde grootte stukke nie, net soos R1 en 50c nie dieselfde munte is nie. Jy kan nie sê “1 + 1 = 2 iets” nie. Verander hulle eers in dieselfde soort stukke: 12 = 24, dan is 24 + 14 = 34.
’n Breuk van ’n hoeveelheid
Deel die hoeveelheid deur die noemer om een deel te kry, en maal dan met die teller.
Deel die strook
Verander die breuk en hoeveel in elke groep.

Woordprobleem: ’n Klas het 35 leerders en 35 is meisies. 35 ÷ 5 = 7, en 7 × 3 = 21 meisies.
Toets jouself
- Onegte breuk na gemengde getal: deel die teller deur die noemer.
- Gemengde getal na onegte breuk: heel × noemer + teller.
- Maal of deel bo en onder met dieselfde getal: die breuk bly ewe groot.
- Vergelyk en tel op net met dieselfde noemer. Tel nooit die noemers bymekaar nie.
Skryf hierdie punte in jou wiskundeboek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Vinnige vrae
Tik ’n antwoord. As jy een verkeerd het, lees hoekom en gaan terug na daardie stap. Elke keer kry jy nuwe vrae.
Jy het al 5 stappe gemerk! Nou is jy reg vir die vasvra.- Oefenblad vir hierdie klasVrae + memorandum · 2 bladsye A4Oefenblad
- Getalle16 bladsye · PDFVraestelMemorandum
Reg vir meer? Die Graad 5-breukevasvra gee jou elke keer nuwe vrae.
- Een stap per dag is genoeg. Tien rustige minute werk beter as ’n uur voor die toets.
- Gebruik ’n pizza of ’n sjokoladestafie: “As ons 2 pizzas elk in 4 sny en jy eet 5 stukke, hoeveel pizza het jy geëet?” (114)
- Vra jou kind om die reël in sy of haar eie woorde vir jou te sê. As hulle dit kan verduidelik, verstaan hulle dit.
- Die vinkies (“Ek verstaan dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 5 Wiskunde. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.
