Gestoorde en bewegende energie, deeltjies en dryf
Gestoorde en bewegende energie, deeltjies in vaste stowwe, vloeistowwe en gasse, en wat dryf of sink. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Gestoor of bewegend
| Gestoorde (potensiële) energie | Bewegende (kinetiese) energie |
|---|---|
| ’n Uitgerekte rekkie | ’n Bewegende motor |
| Die battery in ’n flits wat af is | ’n Bal wat rol |
| Kos in jou kosblik | ’n Jagluiperd wat hardloop |
Hou ’n basketbal en ’n tennisbal ewe hoog: die swaarder basketbal het meer gestoorde energie. Laat val die tennisbal bo-op die basketbal, en die tennisbal bons baie hoog!
Deeltjies
’n Gas neem die vorm van sy houer aan. Blaas lug in ’n ballon: meer lug stoot teen die rubber, en die ballon word groter. In ’n seepbel is lug.
Dryf en sink
- ’n Stuk hout dryf; ’n munt sink.
- ’n Groot staalskip dryf, maar ’n staalspyker sink: die skip se hol vorm hou baie lug.
- Ys dryf op water: ys is ligter as dieselfde hoeveelheid water.
’n Iglo van sneeu op ’n warm plek? Dit smelt tot ’n vloeistof.
Onthou dit en toets jouself
- Potensiële (gestoorde) energie wag om gebruik te word: ’n uitgerekte rekkie, ’n battery, kos.
- Kinetiese energie is die energie van beweging: ’n bewegende motor, ’n hardlopende jagluiperd.
- ’n Bal wat afdraand rol: gestoorde energie word bewegingsenergie.
- In ’n gas is die deeltjies ver uitmekaar en beweeg vinnig; daarom ruik jy ’n braai van ver.
- Hout dryf, ’n munt sink; ’n staalskip dryf omdat sy hol vorm baie lug hou.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Potensieel = Parkeer (energie wag). Kineties = Kar ry (energie beweeg).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Gestoorde en bewegende energie, deeltjies en dryf- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Natuurwetenskappe en Tegnologie. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.