Liedere en dans as kommunikasie
Liedere, dans, tromme en prysgedigte as maniere om boodskappe en geskiedenis oor te dra. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Boodskappe sonder woorde
- ’n Dans kan ’n storie uitbeeld; gemeenskappe het by troues en oesfeeste gedans. Ná ’n goeie oes het ’n hele dorp gesing en gedans.
- Die San se trancedans ken ons uit die rotskuns wat hulle geskilder het. Indlamu is ’n Zoeloedans met hoë skoppe.
- Ululeer (’n hoë trilklank) wys vreugde; ’n slaapliedjie wys liefde en troos.

Liedere vandag
Werkers het saam gesing om in ritme en vrolik te bly. Vryheidsliedere het mense in die stryd teen apartheid verenig. By roep-en-antwoord-sang sing ’n leier ’n reël en die groep antwoord. Speelliedjies het kinders tel, reëls en maniere geleer. Nadeel: liedere bereik net mense naby en kan verander; ’n opname klink elke keer dieselfde.
Onthou dit en toets jouself
- Voor skrif is geskiedenis deur liedere, stories en dans oorgedra; ritme en herhaling help die geheue.
- ’n Prysgedig (izibongo) prys ’n leier se dade en familie; ’n imbongi dra dit voor.
- Mynwerkers het die gomlaarsdans ontwikkel: hulle kon nie praat nie, so stewelslae het seine gestuur.
- Elke tromritme het ’n ander boodskap ver gestuur; ’n harde, vinnige slag snags kon gevaar beteken.
- Nkosi Sikelel’ iAfrika is in 1897 deur Enoch Sontonga geskryf en is deel van ons volkslied.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Voor skrif was ’n lied ’n boek: ritme help jou onthou.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Liedere en dans as kommunikasie- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

