Leer by leiers
Wat ’n leier is, verskillende leiers in ons land en gemeenskap, en wat ’n goeie leier maak. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Leiers om ons
| Leier | Wat hy of sy lei |
|---|---|
| Wyksraadslid | Een deel van ’n dorp (verkies) |
| Raad | ’n Groep wat ’n gemeenskap saam lei |
| Burgemeester | ’n Dorp of stad |
| Premier | ’n Provinsie |
| President | Die land |
Goeie leiers
- ’n Betroubare leier is eerlik in alles. ’n Goeie leier luister om beter besluite te neem; mense doen wat hulle sien.
- Selfs goeie leiers maak foute, want alle mense maak foute.
- Bekende leiers: Nelson Mandela het vir gelyke regte geveg; Lilian Ngoyi het die Vroue-optog van 9 Augustus 1956 help lei, toe omtrent 20 000 vroue na die Uniegebou in Pretoria gemarsjeer het teen die paswette (ons onthou dit op Vrouedag, 9 Augustus); Desmond Tutu het in 1984 die Nobelprys vir Vrede gewen.
- ’n Vreedsame aktivis veg sonder wapens vir ander. Jy wys leierskap deur te help en ’n voorbeeld te stel, bv. saam ’n park skoonmaak.
Wat maak ’n goeie leier?
| ’n Goeie leier … | Voorbeeld |
|---|---|
| luister na die mense | Vra eers wat die klas wil hê |
| dien ander | Werk tot voordeel van almal, nie net vir homself nie |
| werk saam met ’n span | Deel die werk en waardeer elkeen |
| het moed en is dapper | Staan op vir wat reg is, al is dit moeilik |
| is toegewyd | Gee nie maklik op nie |
| is bereid om op te offer | Gee iets op ter wille van ander |
- Is dit altyd maklik om ’n goeie leier te wees? Nee: Mandela en Gandhi was albei in die tronk oor wat hulle geglo het.
- Is leiers altyd gewild of volmaak? Nee: party mense stem nie met hulle saam nie, en alle leiers maak foute.
- Gewone mense kan hulle voorbeeld volg: luister, help ander en wees eerlik.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Leier lei ’n groep mense; ’n goeie leier luister en is regverdig.
- Skool: hoof. Land: president. Provinsie: premier. Dorp of stad: burgemeester.
- ’n Verkose leier word deur stemme gekies; ’n tradisionele leier lei volgens gebruik en familielyn.
- ’n Leier is aanspreeklik: hy moet sy dade verduidelik.
- Leerders kies ’n klaskaptein in ’n verkiesing.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Van klein na groot: hoof (skool), burgemeester (dorp), premier (provinsie), president (land).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Leer by leiers- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.