Die telegraaf, die tikmasjien en die rekenaar
Die telegraaf en morsekode, die tikmasjien, en hoe rekenaars kleiner en vinniger geword het. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die tikmasjien
- Die “ding!” van die klokkie: jy is amper aan die einde van die reël. Foute is met korreksievloeistof reggemaak of oorgetik.
- Getikte briewe was netjies en maklik om te lees; met koolstofpapier tussen twee velle kon jy ’n afskrif maak.
- Voordeel bo ’n rekenaar: dit het nie elektrisiteit nodig nie. Die rekenaar en drukker het dit in kantore vervang.

Die rekenaar
Die eerste rekenaars is deur groot regeringskantore en universiteite gebruik. ’n Persoonlike rekenaar (PR) kan een mens op ’n lessenaar gebruik. Moderne rekenaars is kleiner, vinniger en goedkoper, en die internet koppel hulle wêreldwyd. Leerders kan feite vind en netjies tik. Volgorde: telegraaf, tikmasjien, persoonlike rekenaar, slimfoon.
Onthou dit en toets jouself
- ’n Telegrafis tik kort en lang klopse op ’n sleutel; ’n kolletjie is ’n kort sein. SOS is ··· — — — ···.
- Telegramme was kort, want jy het vir elke woord betaal. Drade is langs spoorlyne gespan, en later deur ’n kabel op die seebodem na Europa.
- Christopher Sholes het die eerste suksesvolle tikmasjien help ontwerp; ’n inklint sit die ink op die papier.
- Charles Babbage is die “vader van die rekenaar”; die eerste elektroniese rekenaars (1940’s) het ’n hele kamer gevul.
- Toetsbord = insettoestel; drukker = uitsettoestel; ’n slimfoon is ook ’n klein rekenaar.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

Rekenaars het van kamer na sak gekrimp: kamergroot, lessenaar, skootrekenaar, foon.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die telegraaf, die tikmasjien en die rekenaar- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 4 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

