Metale, magnete en herwinning
Ysterhoudende en nie-ysterhoudende metale, roes, herwinning, metaaldiefstal en die vier R’e. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Metale sorteer
| Metaal | Soort | Gebruik en hoekom |
|---|---|---|
| Staal | Ysterhoudend | Spykers, balke: sterk (en ’n magneet trek dit aan) |
| Koper | Nie-ysterhoudend | Elektriese drade: gelei goed en buig maklik |
| Aluminium | Nie-ysterhoudend | Koeldrankblikkies: lig, roesvry, herwinbaar |
| Nikkel | Nie-ysterhoudend | Een van die min magnetiese metale sonder yster |
’n Skrootmetaalhandelaar sorteer vinnig met ’n magneet. Toets ’n skuifspeld, koperdraad, staalspyker en aluminiumblikkie: net die skuifspeld en die staalspyker word aangetrek. Metale word gesorteer omdat elkeen anders smelt en sy eie waarde het.
Herwinning en die vier R’e
| Voorbeeld | Watter R? |
|---|---|
| ’n Gesin koop een groot blik verf in plaas van baie klein blikkies | Verminder |
| Die skool gebruik ou blikke as plantpotte | Hergebruik |
| Lerato maak die pot se handvatsel heel | Herstel |
| Blikkies word fyngedruk, gesmelt en nuwe blikkies | Herwin |
- Metaal kan baie keer herwin word sonder om gehalte te verloor; dit spaar energie en laat erts in die grond.
- Diefstal van koperkabels laat krag, fone en treinseine uitval; gesteelde mangatdeksels laat gevaarlike gate.
- ’n Wettige handelaar is geregistreer en hou rekord van elke verkoper se ID. Neem ou metaal na hom of na ’n terugkoopsentrum.
- Hout buite: seël met vernis, olie of verf. Seil vir ’n tent: behandel dit om waterdig te wees.
Onthou dit en toets jouself
- Ysterhoudende metale bevat yster (staal); hulle roes en ’n magneet trek die meeste aan.
- Nie-ysterhoudend: koper, aluminium, sink. Gewoonlik nie magneties nie en roes nie.
- Yster het water en suurstof nodig om te roes. Keer roes: verf, olie of sink (galvaniseer).
- Geelkoper is ’n legering van koper en sink.
- Vier R’e: verminder, hergebruik, herstel, herwin.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Fe is yster: ysterhoudend = yster binne, roes en kleef aan ’n magneet.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Metale, magnete en herwinning- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Tegnologie (Tegnologie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.