Hefbome, katrolle en meganiese voordeel
Die drie klasse hefbome, meganiese voordeel, slingers en katrolle. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Drie klasse hefbome
’n Klas 3-hefboom (visstok) vra meer krag as die las. Hoekom gebruik ons dit dan? Die las beweeg verder en vinniger.

Meganiese voordeel en katrolle
- ’n Slinger is ’n arm met ’n handvatsel wat ’n as laat draai.
- ’n Bouhyskraan gebruik katrolle, ’n hefboomarm en ’n teengewig.
Las = MV × krag. Krag = las ÷ MV. MV = las ÷ krag.
Gekoppelde hefbome om ons
| Klas | Gekoppelde voorbeelde |
|---|---|
| Klas 1 (steunpunt in die middel) | Skêr, tang, snoeiskêr |
| Klas 2 (las in die middel) | Kantoorpons, neutkraker |
| Klas 3 (krag in die middel) | Krammasjien, haartangetjie |
’n Koppeling met meer as een spilpunt kan beweging en krag in ’n ander rigting stuur.
Onthou dit en toets jouself
- Klas 1: steunpunt in die middel. Klas 2: las in die middel. Klas 3: krag in die middel.
- Meganiese voordeel = las ÷ krag. 600 N ÷ 200 N = 3.
- MV van 4 en jy druk met 50 N: las = 4 × 50 = 200 N. MV van 1: krag = las.
- Vaste katrol: verander net die rigting. Beweegbare katrol: halveer omtrent die krag.
- Katrolblok met 4 toue: 400 N las ≈ 100 N krag, maar jy trek baie meer tou deur.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.

1-2-3 = S-L-K: klas 1 Steunpunt, klas 2 Las, klas 3 Krag in die middel.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Hefbome, katrolle en meganiese voordeel- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Tegnologie (Tegnologie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.

