Elektriese stelsels en beheer
Stelsels (inset, proses, uitset), serie en parallel, veiligheid en beheer. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Stelsels
| Stelsel | Inset | Uitset |
|---|---|---|
| Flits | Skakelaar aan | Lig |
| Elektriese ketel | Elektrisiteit | Hitte wat die water kook |
| Diefalarm | ’n Bewegingsensor | Klank (sirene) |
| Sonpaneelstelsel | Sonlig | Elektrisiteit |
’n Stelsel wat deur ’n rekenaar beheer word, is ’n outomatiese stelsel.
Stroombane en veiligheid
| Komponent of woord | Wat dit doen |
|---|---|
| Weerstand | Beperk die stroom |
| Diode | Laat stroom net een kant toe vloei |
| Ammeter | Meet die stroom |
| Motor | Verander elektrisiteit in beweging |
| Battery | Stoor energie en gee dit as elektrisiteit af |
| Watt | Die eenheid van elektriese drywing |
- Koper is ’n goeie geleier. Dikker draad (vir ’n stoof) dra ’n groter stroom.
- ’n Kortsluiting: die stroom kry ’n pad met baie min weerstand en word gevaarlik groot.
Vonk ’n toestel? Skakel dit af en sê vir ’n volwassene. Moet dit nooit self oopmaak nie.
Onthou dit en toets jouself
- Elke stelsel het ’n inset, proses en uitset.
- ’n Skakelaar maak die stroombaan oop of toe; stroom vloei net in ’n volledige lus.
- Serie: een lamp brand uit, almal gaan uit. Parallel (huise): elke lamp kan alleen faal.
- ’n Sekering se dun draad smelt; ’n stroombreker breek ’n te sterk stroom; die aarddraad keer skok.
- ’n Sensor laat ’n stelsel op sy omgewing reageer; ’n termostaat is ’n stelsel met terugvoer.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Serie is soos ’n tou mense hand aan hand: een los, almal stop. Parallel is elkeen op sy eie paadjie.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Elektriese stelsels en beheer- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Tegnologie (Tegnologie). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.