Skeiding van mengsels
Filtrasie, verdamping, distillasie, chromatografie en ander maniere om mengsels te skei. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die metodes
| Metode | Wanneer | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Filtrasie | Onoplosbare vaste stof uit ’n vloeistof | Krytstof uit water |
| Verdamping | Die opgeloste stof terugkry | Sout uit soutwater |
| Distillasie | Die vloeistof terugkry | Water uit soutwater |
| Chromatografie | Kleurstowwe skei | Kleure in ink |
| Sif | Verskillende groottes | Klippies uit sand |
| Magneet | Magnetiese stof | Ysterspykers uit sand |
| Afgiet | Olie dryf op water | Kookolie van water |
Brand is nie ’n fisiese skeidingsmetode nie: dit maak ’n nuwe stof.
Filtrasie van naby
Giet modderwater deur ’n tregter met filtreerpapier. Die modder bly in die papier: dit is die residu. Die helder water wat deurloop, is die filtraat. Waterwerke gebruik eers skerms wat soos siwwe werk om blare en stokke uit te haal.
Oplossings
In ’n oplossing los een stof heeltemal op in ’n ander. Die oplosmiddel is waarin dit oplos; die opgeloste stof is wat oplos. Roer, en ’n vaste stof los vinniger op. ’n Suspensie se stukkies dryf en sak dan. Die nywerheid gebruik skeiding om suiwer stowwe uit natuurlike mengsels te kry.
Onthou dit en toets jouself
- Filtrasie skei ’n onoplosbare vaste stof van ’n vloeistof: die residu bly agter, die filtraat loop deur.
- Verdamping kry die sout terug; distillasie kry die water terug (verskillende kookpunte).
- Chromatografie skei die kleure in ink.
- Sif vir verskillende groottes; ’n magneet vir yster (koper is nie magneties nie).
- Filtrasie kan nie sout uit water haal nie: opgeloste sout gaan deur die papier.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Wil jy die sout? Verdamp. Wil jy die water? Distilleer. Wil jy die kleure? Chromatografie.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Skeiding van mengsels- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.