Selle, weefsels en organe
Die sel as bousteen van lewe, plant- en dieresel, en hoe selle weefsels, organe en stelsels vorm. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Plant- en dieresel
| Deel | Werk | Waar |
|---|---|---|
| Kern | Beheer die sel; hou DNS | Albei |
| Selmembraan | Beheer wat in en uit gaan | Albei |
| Selwand | Gee ’n stywe vorm | Net plant |
| Chloroplaste | Fotosintese | Net plant |
| Vakuool | Stoor water en stowwe | Groot in plante |
Van sel tot organisme
- ’n Weefsel is ’n groep selle met dieselfde werk, soos spierweefsel wat saamtrek.
- ’n Orgaan is verskillende weefsels wat saam aan een taak werk, soos die hart.
- Die senuweestelsel dra boodskappe; die uitskeidingstelsel verwyder afval uit die bloed.
- ’n Eensellige organisme bestaan uit net een sel. Selle vermeerder deur seldeling.
Waarom ’n mikroskoop?
Selle is mikroskopies klein: jy kan hulle nie met die blote oog sien nie. ’n Mikroskoop vergroot die selle sodat ons weefsel kan bestudeer.
Onthou dit en toets jouself
- Die sel is die kleinste eenheid van lewe; ons sien dit met ’n mikroskoop.
- Sel → weefsel → orgaan → orgaanstelsel.
- Die kern beheer die sel en hou die DNS; die selmembraan beheer wat in en uit gaan.
- Net plantselle het ’n selwand, chloroplaste en ’n groot vakuool.
- Die hart pomp bloed in die bloedsomloopstelsel; rooibloedselle dra suurstof.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Sel → weefsel → orgaan → stelsel: soos baksteen → muur → kamer → huis. En die plantsel het ekstra: muur, groen fabriekies, watertenk.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Selle, weefsels en organe- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.