Potensiële en kinetiese energie
Potensiële en kinetiese energie, energie-omskakeling, doeltreffendheid en drywing. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Gestoor en bewegend
| Potensiële energie (gestoor) | Kinetiese energie (beweging) |
|---|---|
| ’n Boek op ’n hoë rak | ’n Bal wat deur die lug vlieg |
| ’n Uitgerekte veer (elasties) | Water wat deur ’n turbine val |
| Kos (chemies) | ’n Motor wat ry |
Omskakelings
| Toestel | Omskakeling |
|---|---|
| Gloeilamp | Elektries → lig en hitte |
| Luidspreker | Elektries → klank |
| Motorenjin | Chemies → kineties en hitte |
| Plant | Lig → chemies |
| Damwater deur ’n turbine | Potensieel → kineties → elektries |
| Hande vryf | Kineties → hitte |
Die totaal bly dieselfde (behoud van energie); wat ‘verlore’ lyk, word meestal hitte.
Spaar elektrisiteit
- Verhitting gebruik baie meer energie as lig of klank.
- Skakel die geiser se verhitting af as dit nie nodig is nie: die grootste besparing.
- ’n TV en laaier wat heeldag op bystand bly, mors elektrisiteit.
- ’n Toestel is meer doeltreffend as minder energie as hitte verlore gaan.
Onthou dit en toets jouself
- Potensiële energie is gestoor (’n boek op ’n hoë rak); kinetiese energie is beweging (’n bal in die lug).
- ’n Klip wat val: potensieel → kineties. ’n Slinger: meeste kineties onder, meeste potensieel bo.
- Energie word in joule gemeet; drywing (energie per sekonde) in watt.
- Geen toestel is 100% doeltreffend nie: ’n deel ontsnap altyd as hitte.
- Toestelle wat hitte maak, gebruik die meeste krag; skakel die geiser af as dit nie nodig is nie.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Potensieel = Parkeer bo-op die heuwel. Kineties = Kar jaag af. Op pad af ruil hulle om, maar die totaal bly dieselfde.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Potensiële en kinetiese energie- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.