Die atmosfeer, weer en klimaatsverandering
Die lae van die atmosfeer, weer en klimaat, die kweekhuiseffek, klimaatsverandering en lugbesoedeling. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die atmosfeer
| Laag | Wat gebeur daar |
|---|---|
| Troposfeer (onderste) | Ons woon hier; weer en wolke |
| Stratosfeer | Die osoonlaag absorbeer UV-strale |
| Hoër lae | Die lug word baie dun; meteore brand op |
Plante neem koolstofdioksied in vir fotosintese. CFK’s, wat vroeër in yskaste en spuitkannetjies was, het die osoonlaag beskadig.
Klimaatsverandering
- Ekstra koolstofdioksied kom van brandstof wat brand en woude wat afgekap word.
- Gevolge: meer uiterste droogtes, storms en vloede; boere kry minder betroubare reën.
- Die seevlak styg: ys op land smelt en warmer water sit uit.
- Help: gebruik hernubare energie soos son- en windkrag, wat baie min CO₂ gee; plant bome; stap of gebruik openbare vervoer.
Lugbesoedeling
Lugbesoedeling is skadelike gasse en deeltjies in die lug. Smog is ’n waas van rook en dampe; dit maak asma en ander asemhalingsiektes erger. Suurreën vorm as brandstofgasse in reën oplos.
Onthou dit en toets jouself
- Swaartekrag hou die atmosfeer om die Aarde; lug is meestal stikstof, en omtrent 21% suurstof.
- Ons woon in die troposfeer, waar weer gebeur; die osoonlaag in die stratosfeer absorbeer skadelike UV.
- Weer is daagliks; klimaat is die langtermynpatroon. Barometer: lugdruk. Windmeter (anemometer): windspoed.
- Die kweekhuiseffek: gasse vang hitte vas; ekstra CO₂ van brandstof en afgekapte woude veroorsaak aardverwarming.
- Die osoongat en aardverwarming is twee verskillende probleme; CFK’s het die osoonlaag beskadig.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Weer = jou bui vandag. Klimaat = jou persoonlikheid. Kweekhuisgasse = ’n te dik kombers.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die atmosfeer, weer en klimaatsverandering- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Natuurwetenskappe. Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.