Die VOC-nedersetting: die Haerlem, die fort en die Kasteel
Die VOC-nedersetting: die Haerlem, die fort, die Kasteel, Robbeneiland en die trekgees. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die nedersetting
- Die Kasteel is gebou omdat die fort swak was en oorlog gevrees is; bastions laat verdedigers uit baie hoeke skiet.
- Die Kompanjiestuin het groente en vrugte vir verbygaande skepe gekweek. Vryburgers se plase langs die Liesbeek het Khoikhoi-weiding gevat.
- Die Hottentots-Hollandberge was die natuurlike oosgrens. Die Hugenote het in 1688 gekom, vervolg weens hul geloof.
- Robbeneiland: ’n tronk en ’n plek vir skape; in die Tweede Wêreldoorlog is gewere daar geplaas om Tafelbaai te verdedig.
Die binneland
Die Karoo is nie goed vir gewasse nie: min reën en swak grond. Trekboere het selde Kaapstad toe gegaan, want dit was ver oor die berge. Die kwagga en die bloubok het gedeeltelik weens jag uitgesterf.
Onthou dit en toets jouself
- VOC = Verenigde Oost-Indische Compagnie; dit het veral in speserye uit die Ooste handel gedryf.
- Die Haerlem het in 1647 in Tafelbaai vergaan; oorlewendes het gesê daar is water, goeie grond en handel.
- Skeurbuik kom van te min vitamien C; daarom ’n verversingspos. Van Riebeeck het in 1652 aangekom.
- Die eerste fort was van klei, grond en hout; die Kasteel (1666–1679) is ’n vyfhoek met vyf bastions wat na die Prins van Oranje se titels vernoem is.
- Trekgees: die drang om al verder binneland toe te trek.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Van klei tot klip: eers ’n kleifort (1652), toe die Kasteel met vyf punte (1666–1679).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die VOC-nedersetting: die Haerlem, die fort en die Kasteel- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.