Die noordgrens: Kora, Griekwa, Tswana en grond
Die noordgrens: die Kora, Griekwa en Tswana, handel, sendelinge, gewere en perde, en grondverlies. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Die noordgrens
- Die noorde is meer deur handel en sendings gevorm as die oosgrens. ’n Grens hier is ’n gebied waar groepe ontmoet en meegeding het.
- Wie gewere en perde gehad het, kon beter jag en verdedig. Ivoorjag het afgeneem, want te veel olifante is doodgemaak.
- Party voormalige slawe het by die Griekwa aangesluit om vryer, buite koloniale beheer, te leef. Trekboere het noord en oos gestoot vir weiding en minder beheer.
- Dithakong was ’n groot Tswana-dorp. Sendelinge het skole bestuur en as tussengangers opgetree.
Samewerking en konflik
| Samewerking | Konflik |
|---|---|
| Goedere ruil en kennis deel | Strooptogte vir beeste en gevegte oor weiding |
Die Kaapse regering kon die groot, verre grens met min amptenare moeilik beheer; party Griekwaleiers het verdrae onderteken om hul grond te beskerm. Mondelinge geskiedenisse van die Tswana wys die beste hoe Tswana die koms van sendelinge beleef het.
Onthou dit en toets jouself
- Die Griekwa: mense van gemengde Khoikhoi-, slawe- en setlaarafkoms; Adam Kok se naam leef voort in Kokstad en Griekwaland-Oos.
- Die Kora (Korana): Khoikhoi-groepe langs die Oranjerivier (Gariep).
- Griekwastad (Klaarwater) het om ’n sendingstasie gegroei; Robert Moffat (Kuruman) se Setswana-Bybel was die eerste volledige Bybel wat in Afrika gedruk is.
- Tswana het ivoor, huide en pelse verhandel vir krale, lap, ystergoed en gewere.
- Grondonteiening: mense word van hul grond gedwing; Khoikhoi en San het grond verloor en op plase gewerk.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Noord = meestal Ruil (handel en sendings, met ’n paar strooptogte); Oos = meestal Oorlog (oor grond, met ook ’n bietjie handel).
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die noordgrens: Kora, Griekwa, Tswana en grond- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.