Die Britse oorname en die gevolge
Die Britse oorname van die Kaap, die 1820-Setlaars, die einde van slawerny en die oorsake van die Groot Trek. Lees een deel op ’n slag en tik “Ek ken dit”. Toets jouself dan in die vasvra.
Ken jy dit al? Spring reguit na die vasvra
Britse heerskappy
- Brittanje het die Kaap eers in 1795 oorgeneem, dit in 1803 aan die Nederlanders (die Bataafse Republiek) teruggegee, en dit ná die Slag van Blaauwberg in 1806 weer oorgeneem, dié keer permanent. Omtrent 4 000 Britse setlaars het in 1820 aangekom.
- ’n Militêre pos by Grahamstad (1812) moes die oosgrens beheer.
- 1834–1838: die ‘vakleerlingskap’: vrygestelde slawe moes vir hul eienaars aanhou werk. Baie trekkers was kwaad dat slawe vrygestel is sonder volle vergoeding.
Die Groot Trek
Die trekkers het per ossewa in familiegroepe getrek, want hulle wou permanent vestig; ’n laer is waens in ’n kring. Dieselfde gebeurtenis word anders vertel, want elke groep het dit anders beleef: kyk na bronne van alle groepe.
Onthou dit en toets jouself
- Brittanje het die Kaap in 1806 permanent oorgeneem om die seeroete na Indië te beheer; die Kaap was ’n kolonie.
- Die 1820-Setlaars was Britse setlaars aan die oosgrens; die meeste het in Algoabaai (by die huidige Gqeberha) geland en gesukkel met die grond en klimaat.
- Engels word die amptelike taal (Lord Charles Somerset vanaf 1822), met Engelse howe.
- Ordonnansie 50 (1828) het die Khoikhoi meer vryheid gegee; slawerny is in 1834 afgeskaf.
- Die Groot Trek: Boerefamilies het binneland toe getrek, ontevrede met Britse beleid.
Skryf hierdie punte in jou boek. Lees dit weer die aand voor die toets.
Brittanje se drie sleuteljare: 1806 oorname, 1820 setlaars, 1834 slawe vry.
Belangrike woorde
Sê eers self wat die woord beteken, en draai dan die kaart om.
Pas kolom A by kolom B
Tik ’n woord in kolom A en dan sy betekenis in kolom B. Jy kan ook by kolom B begin.
Waar of onwaar?
Lees die vraag en die antwoord. Is die antwoord reg? Tik Waar of Onwaar.
Nou die regte vasvra!
Die vasvra het baie meer vrae oor hierdie onderwerp. Elke vraag wys dadelik of jy reg is en verduidelik waarom.
Doen die vasvra: Die Britse oorname en die gevolge- Lees een deel saam en vra jou kind om dit in sy of haar eie woorde te vertel.
- Die vinkies (“Ek ken dit”) word net op hierdie toestel gestoor. Ons vra nie name of e-posse nie.
Volgens die KABV vir Graad 7 Sosiale Wetenskappe (Geskiedenis). Kyk altyd ook na jou onderwyser se notas en handboek.